سفارش تولید در ملل CRM چیست؟
سفارش تولید برگه‌ای است که می‌گوید از کدام محصول، با کدام فرمول و چه مقدار ساخته شود. در ملل CRM مواد لازم از فرمول حساب میشود، مصرف با «حواله مصرف مواد» و محصول با «رسید محصول» ثبت میشود، و در پایان «محاسبه بهای تمامشده» بهای هر واحد را میدهد.
هر سفارش سه وضعیت دارد و دکمه‌های کارت با وضعیت عوض می‌شوند:
| وضعیت | کارِ این مرحله | راه برگشت |
|---|---|---|
| در حال تولید | «حواله مصرف مواد»، «رسید محصول»، «اتمام تولید» | — |
| اتمام تولید | «محاسبه بهای تمامشده» | «برگشت از اتمام» |
| محاسبه شده | دیدنِ بها و سند حسابداری | «برگشت از محاسبه» |
ملل CRM زمان‌بندیِ خط تولید و برنامه‌ریزیِ ظرفیت ندارد. «پیشبینی تولید» نیازِ مواد و کسری را حساب میکند، ولی زمانِ خرید و ساخت را برنامهریزی نمی‌کند. اگر برنامه‌ریزیِ منابعِ کلِ شرکت را میخواهید، تفاوت CRM و ERP و نرم‌افزار حسابداری را بخوانید.
پیش از شروع: اجازه، فرمول و حساب‌ها
- اجازه: ادمینِ شرکت این بخش را همیشه می‌بیند. برای همکار، در صفحه‌ی «اجازه‌ی دیدن، ویرایش و حذف هر همکار» ردیفِ «سفارش کار و تولید» را ببینید: «اجازه‌ی دیدن» پیش‌فرض خاموش است، ثبت و دکمه‌های کارت «اجازه‌ی ویرایش» می‌خواهند و حذف «اجازه‌ی حذف». جزئیات در راهنمای تعریف کاربر و دسترسی همکاران است.
- انبار: در حواله و رسید فقط انبارهایی می‌آیند که به همان همکار داده شده است.
- بها: صفحه‌ی محاسبه و زبانه‌ی «بها» کلیدِ «دیدنِ قیمت خرید» را در ردیفِ «کالا/خدمات» می‌خواهند.
- فرمول: در «فرمول‌های ساخت» برای محصول فرمولِ فعال بسازید؛ روشش در BOM چیست؟ آمده است.
- خط تولید: «خط تولید» در سفارش اجباری است و از «مراکز هزینه» با نوعِ «تولیدی» می‌آید.
- حساب‌ها: در «نقش حساب‌ها»، «کالای در جریان ساخت» و «هزینه‌های جذب‌شده تولید» را تعیین کنید.
ساختن سفارش از صفر یا از پیش‌فاکتور فروش
- از منوی کناری «بخش حسابداری»، سپس «سفارش کار و تولید» و «سفارش‌های تولید» را باز کنید.
- «افزودن سفارش» را بزنید. در اکانتِ چندشرکتی اول «شرکت» را انتخاب کنید.
- در «محصول» نام را بنویسید و از فهرست انتخاب کنید. «فرمول» پر میشود؛ اگر چند فرمولِ فعال هست، همان را که میخواهید بزنید.
- «مقدار» را بنویسید. جدولِ «اقلام (مواد لازم)» خودکار از فرمول × مقدار ÷ مقدار پایه حساب میشود.
- «خط تولید» و «تاریخ» را کامل کنید. «شروع برنامهریزیشده»، «پایان برنامهریزیشده»، «ضایعات عادی پیش‌بینی‌شده»، «مشتری»، «نوع سند» و «شرح» اختیاری‌اند.
- «ذخیره» را بزنید. شماره هنگامِ ذخیره داده میشود و کارتِ سفارش باز میشود.
تغییرِ اقلام و «افزودن ردیف خارج از فرمول» فقط وقتی ممکن است که «افزودن و حذف قلم در سفارش تولید مجاز است» در «تنظیمات انبار» روشن باشد.
از پیش‌فاکتور فروش: اگر اجازه‌ی «سفارش کار و تولید» دارید، در پیش‌فاکتورِ فروشِ تأییدشده زیرِ هر کالای فرمول‌دار پیوندِ «سفارش تولید» می‌آید. این پیوند فرم را با محصول، مقدار، مشتری و شرکتِ همان ردیف باز میکند. هر ردیف فقط یک سفارشِ زنده میگیرد و بعد از ساخت، به‌جای پیوند نشانِ «در حال تولید» یا «تولید شد» می‌بینید. صدور و تأیید را در راهنمای صدور پیش‌فاکتور و تبدیل به فاکتور ببینید.
پیشبینی مواد و خرید کسری
- از کارتِ سفارش: «پیش‌فاکتور خرید برای کسری» را بزنید، «تأمین‌کننده» را انتخاب کنید و «انبار» را اگر لازم است بگذارید. بعد «ساخت پیش‌فاکتور خرید» را بزنید. سفارش نشانِ «درخواست خرید باز» میگیرد. این کار اجازه‌ی ثبتِ فاکتور را هم می‌خواهد.
- پیش از سفارش: در «پیشبینی تولید» محصول و مقدار را بدهید و «محاسبه» را بزنید. جدولِ «مواد لازم» نیاز، موجودی آزاد و «کسری» هر ماده را نشان میدهد. خودِ «محاسبه» چیزی ثبت نمی‌کند. پیش‌فاکتور خرید از این صفحه فقط وقتی ساخته میشود که ردیف‌ها با «از سفارش‌های در حال تولید» آمده باشند.
حواله مصرف مواد
- در کارتِ سفارش «حواله مصرف مواد» را بزنید.
- «تاریخ» را بگذارید.
- «مقدار مصرف» هر ردیف را ببینید. این کادر با باقی‌مانده پر شده است؛ صفر یعنی این ردیف فعلاً حواله نمی‌خورد.
- «انبار» هر ردیف را بررسی کنید. پیش‌فرض انباری است که بیشترین موجودیِ آن کالا را دارد. برای کالای «ردیابی با سری ساخت»، «شماره سری» را هم پر کنید.
- «صدور حواله مصرف» را بزنید. به ازای هر انبار یک حواله صادر میشود، و موجودی کم میشود.
مصرفِ بیش از باقی‌مانده مجاز است، ولی پیامِ موفقیت ردیفش را نام می‌برد. زبانه‌ی «اقلام» در کارت، «استاندارد»، «واقعی» و «انحراف ٪» را نشان میدهد. برای فهمِ کارتِ هر کالا کاردکس انبار را ببینید.
رسید محصول
- در کارتِ سفارش «رسید محصول» را بزنید.
- «مقدار ساختهشده» را با عددِ واقعی اصلاح کنید؛ این کادر با باقی‌مانده‌ی سفارش پر شده است.
- «انبار مقصد» و «تاریخ» را بگذارید. برای کالای ردیابی‌دار، «شماره سری (اختیاری)» و «تاریخ انقضا» هم می‌آیند.
- «ثبت رسید محصول» را بزنید.
یک رسیدِ انبار با نوعِ «تولید» ثبت میشود و «ساختهشده» و «پیشرفت» کارت بالا می‌رود. اگر محصول برگشت خورد، در زبانه‌ی «سندهای انبار» شماره‌ی رسید را باز کنید و «برگشت از این رسید» را بزنید؛ این مقدار از «ساختهشده» کم میشود. این کار فقط تا وقتی سفارش «در حال تولید» است انجام میشود.
اتمام تولید و ضایعات
- در کارتِ سفارش «اتمام تولید» را بزنید.
- «ضایعات عادی» را با عددِ واقعی اصلاح کنید. «ضایعات غیرعادی (محاسبه‌ای)» خودش حساب میشود: سفارش − ساختهشده − ضایعات عادی.
- «ثبت اتمام» را بزنید.
در یک نمونه‌ی ساختگی، با سفارشِ ۱۰۰ و ساخته‌شده‌ی ۹۵ و ضایعات عادیِ ۳، ضایعات غیرعادی ۲ میشود. با اتمام، ساختهشده و ضایعات عادی ثابت می‌شوند و دیگر حواله و رسید ثبت نمیشود.
محاسبه بهای تمامشده
- در کارتِ سفارشِ «اتمام تولید»، «محاسبه بهای تمامشده» را بزنید.
- جدولِ «مواد مصرف‌شده» و ستونِ «منبع» را بخوانید. «قیمت‌گذاری» عددِ قطعی است. «میانگین جاری» همان عددی است که اجرای بعدیِ قیمت‌گذاری برای آن ردیف منجمد میکند و تقریبی شمرده نمیشود. «قیمت خرید کالا» و «بدون قیمت» تقریبی‌اند و نشانِ زردِ «تقریبی» می‌آورند.
- «دستمزد» و «سربار» از فرمول پر شده‌اند (نرخ × ساختهشده)؛ عددِ واقعی را بنویسید. موادی که حواله ندارند، با مبلغ در «مواد غیرمستقیم» می‌آیند.
- «جمع بها» و «بهای هر واحد» را ببینید و «نوع سند» و «تاریخ سند» را بگذارید. تیکِ «قیمت خرید محصول هم به‌روز شود» اختیاری است.
- «محاسبه و ثبت» را بزنید.
بهای هر واحد برابرِ جمع بها ÷ ساختهشده است؛ در نمونه‌ی ساختگیِ ۹٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال و ۹۵ واحد، میشود ۱۰۰٬۰۰۰ ریال. وضعیت «محاسبه شده» میشود و بها روی رسیدهای محصول می‌نشیند. اگر دستمزد، سربار یا مواد غیرمستقیم مبلغی داشته باشند، سندِ جذب هم صادر میشود. منطقِ این حساب در محاسبه قیمت تمام شده آمده است.
برگشت از اتمام و برگشت از محاسبه
- «برگشت از اتمام»: «دلیل» را بنویسید و «ثبت برگشت» را بزنید. سفارش به «در حال تولید» برمی‌گردد.
- «برگشت از محاسبه»: با همان «دلیل» و «ثبت برگشت»، بها و سندِ جذب برداشته می‌شوند و سفارش به «اتمام تولید» برمی‌گردد. قیمت خریدی که با تیکِ محاسبه عوض شده برنمی‌گردد.
- ترتیب: سفارشِ محاسبه‌شده اول «برگشت از محاسبه» می‌خواهد. هر دو در زبانه‌ی «لاگ» می‌مانند.
- مانع‌ها: اگر رسیدی در اجرای قیمت‌گذاری یا سالِ مالیِ بسته باشد، یا سندِ جذب «دائم» شده باشد، «برگشت از محاسبه» رد میشود.
مرور سفارش‌ها و گزارش‌ها
- «سفارش‌های تولید»: ستونِ «پیشرفت ٪»، نشان‌های «عقبافتاده»، «برای مشتری» و «درخواست خرید باز»، و تیکِ «فقط عقبافتاده».
- کارتِ سفارش: زبانه‌های «اقلام»، «سندهای انبار»، «بها» و «لاگ».
- «مرور سفارش‌های تولید»: زبانه‌های «سفارش‌ها»، «مصرف مواد» و «خلاصه» با «به تفکیک» محصول یا خط تولید، به‌علاوه‌ی «خروجی اکسل» و «چاپ». مبالغ فقط با «دیدنِ قیمت خرید» دیده می‌شوند.
دفاتر و مالیات
ماده‌ی ۱۳ قانون تجارت می‌گوید تاجر باید دفاترش را از ختمِ هر سال دست‌کم تا ده سال نگه دارد. ماده‌ی ۶ همان قانون کسبه‌ی جزء را از این دفاتر مستثنا میکند.
از این‌ها نمیشود نتیجه گرفت برگه‌های تولید چه جایگاهی در رسیدگی دارند یا ضایعات و بهای شما چطور پذیرفته میشود. این موارد را با حسابدار یا مشاور مالیاتی بسنجید.
اگر کار نکرد
- اگر محصول در کادرِ «محصول» نیامد: فرمولِ ساختِ فعال ندارد.
- اگر کارت دکمه نداشت: «اجازه‌ی ویرایش» و وضعیتِ سفارش را بررسی کنید.
- اگر پیامِ «حسابِ «کالای در جریان ساخت» را در نقش حساب‌ها تعیین کنید» آمد: این نقش را در «نقش حساب‌ها» بگذارید.
- اگر پیامِ کافی‌نبودنِ موجودی آمد: «انبار» یا «مقدار مصرف» همان ردیف را عوض کنید، یا اول کالا را به انبار برسانید.
- اگر پیامِ «برای اتمامِ تولید دستِ‌کم یک رسیدِ محصولِ غیرباطل لازم است» آمد: اول «رسید محصول» را ثبت کنید.
- اگر سفارش ویرایش نشد: «ویرایش» و «حذف» فقط تا پیش از اولین حواله یا رسید هستند، حتی باطل‌شده؛ بعد از آن سفارشِ تازه بسازید.
- اگر نشانِ «تقریبی» یا «بهای تقریبی» ماند: قیمت‌گذاریِ انبار را تا تاریخِ حواله‌ها، ولی پیش از تاریخِ رسید محصول، اجرا کنید. بعد «برگشت از محاسبه» را بزنید و دوباره محاسبه کنید. اگر اجرا تاریخِ رسید را هم بگیرد، برگشت رد میشود و اول باید همان اجرا برگردانده شود.
پرسش‌های متداول درباره‌ی سفارش تولید
برای یک سفارش تولید میشود چند حواله و چند رسید ثبت کرد؟
بله. تا وقتی سفارش «در حال تولید» است، هر بار به اندازهی کاری که انجام شده «حواله مصرف مواد» یا «رسید محصول» بزنید. بعد از «اتمام تولید» دیگر حواله و رسید ثبت نمیشود.
ضایعات عادی و غیرعادی در بهای تمامشده چه فرقی دارند؟
ملل کلِ بها را بر مقدارِ ساختهشده تقسیم میکند، پس بهای هر دو نوع ضایعات در بهای هر واحد میماند. ضایعات غیرعادی را از «سفارش − ساختهشده − ضایعات عادی» حساب میکند و فقط گزارش میدهد، نه اینکه جدا به هزینه ببرد. اگر میخواهید آن را جدا کنید، با حسابدارتان بسنجید.
ملل CRM برنامهریزی ظرفیت و زمانبندی خط تولید دارد؟
نه. «شروع برنامهریزیشده» و «پایان برنامهریزیشده» فقط تاریخاند و سفارشِ گذشته از پایان، نشانِ «عقبافتاده» میگیرد. «پیشبینی تولید» هم مواد و کسری را حساب میکند و ظرفیتِ خط را نمیسنجد.
