پاکسازی اطلاعات مشتریان یعنی چه؟
پاکسازی اطلاعات مشتریان یعنی پیداکردن و اصلاحِ پروندههایی که ناقص، غلط، ناهماهنگ یا تکراریاند، و بعد گذاشتنِ قاعدهای که همان خرابی دوباره وارد نشود. بخشِ دوم مهمتر از اول است. اگر فقط امروز را تمیز کنید و قاعدهی ورود عوض نشود، چند ماه بعد دوباره همانجا هستید.
هزینهی دادهی خراب معمولاً جایی دیده نمیشود که ساخته شده. کسی که شماره را ناقص تایپ کرده ضرری نمیبیند؛ ضرر را کارشناسی میبیند که ماهِ بعد نمیتواند تماس بگیرد، و مدیری که گزارشِ «مشتریانِ فعال» را باور میکند. برای همین پاکسازی کارِ یک نفر در یک آخرِ هفته نیست؛ روالی است که صاحب دارد.
سنجیدنِ کیفیت داده CRM با شش بُعد
پیش از تمیزکردن باید بدانید چقدر خراب است. راهنمای کیفیتِ دادهی دولتِ بریتانیا، که بر پایهی کارِ گروهِ DAMA UK نوشته شده، شش بُعد را برای سنجیدنِ کیفیت داده نام میبرد. برای CRM هر بُعد را به یک پرسشِ قابلِ شمارش تبدیل کنید:
| بُعد | معنا | پرسشِ قابلِ شمارش در CRM |
|---|---|---|
| کاملبودن | دادهی لازم برای کار هست | چند پرونده موبایل یا سازمان ندارند؟ |
| یکتابودن | هر چیز فقط یک بار ثبت شده | چند مشتری دو پرونده دارند؟ |
| درستی | داده با واقعیت میخواند | از ده تماسِ آزمایشی، چند شماره مالِ همان شخص بود؟ |
| معتبربودن | قالب، نوع و بازه درست است | چند موبایل یازده رقم نیست یا با ۰۹ شروع نمیشود؟ |
| سازگاری | مقدارها با هم و با جاهای دیگر میخوانند | چند شخص شهری دارند که با استانشان نمیخواند؟ |
| بهروز بودن | داده وقتی لازم است، در دسترس است | چند پروندهی تازه با تأخیرِ بیش از یک روز ثبت شدهاند؟ |
همهی فهرست را نشمارید؛ یک نمونهی تصادفی کافی است. مثالِ فرضی: از ۲۰۰ پروندهی تصادفی، ۱۸۲ موبایل دارند و ۱۸ ندارند، پس کاملبودن ۹۱٪ است. ۱۶ پرونده هم در ۸ جفتِ تکراریاند، یعنی این ۲۰۰ پرونده در واقع ۱۹۲ مشتریاند. همین دو عدد میگوید اولویت با کدام است، و سه ماه بعد با همان روش میبینید بهتر شده یا نه.
انواعِ دادهی خراب و منشأ هر کدام
دادهی خراب چند شکلِ تکراری دارد و هر شکل منشأ و درمانِ خودش را دارد. نمونهها ساختگیاند:
| نوع | نمونه | منشأ رایج | درمان |
|---|---|---|---|
| تکراری | «شرکت نمونه الف» و «نمونهالف» | ثبت بدونِ جستوجو، ورودِ دوبارهی اکسل | ادغام، نه حذف |
| ناقص | شخص بیسازمان یا بیموبایل | فرمِ کوتاهشده در عجله | تکمیل در تماسِ بعدی، الزامِ سنجیده |
| قالبِ غلط | موبایلِ دهرقمی، شماره با پیششماره در یکی و بی آن در دیگری | تایپِ آزاد | یکسانسازی به یک قالب |
| جای غلط | نامِ سازمان در فیلدِ نام خانوادگی، تلفنِ ثابت در فیلدِ موبایل | فیلدِ مناسب پیدا نشده | جابهجایی و آموزشِ فرم |
| فهرستِ آلوده | «مدیرعامل» و «مدیر عامل» دو سمتِ جدا | تایپ بهجای انتخاب | یکیکردنِ مقدارهای فهرست |
| کهنه | کسی که از آن سازمان رفته | کسی خبر را ثبت نکرده | اصلاح در همان تماس |
به ستونِ «منشأ» دقت کنید: تقریباً همه به لحظهی ورود برمیگردند. برای همین بیشترِ این راهنما دربارهی قاعدهی ورود است، نه ابزارِ تمیزکردن.
تلههای نوشتارِ فارسی
در دادهی فارسی، دو نامی که روی صفحه یکسان دیده میشوند ممکن است برای رایانه متفاوت باشند. «ی» ی فارسی و «ي» ی عربی در یونیکد دو نویسهی جدایند (ARABIC LETTER FARSI YEH و ARABIC LETTER YEH)، و «ک» و «ك» هم همینطور (KEHEH و KAF). متنی که از یک سامانهی دیگر یا صفحهکلیدِ عربی کپی شده، اینها را با خودش میآورد. نیمفاصله (ZERO WIDTH NON-JOINER) هم یک نویسهی نامرئی است: «نوربخش»، «نور بخش» و «نوربخش» سه رشتهی متفاوتاند. رقمِ فارسی و لاتین هم جداست.
نتیجهی عملی: هرجا دو پرونده را مقایسه میکنید، اول هر دو را یکسان کنید؛ یعنی «ي/ك» را به «ی/ک»، رقمها را به یک نوع، و فاصله و نیمفاصله را حذف. برای موبایل هم فقط ده رقمِ آخر را مقایسه کنید تا صفرِ اول یا پیششمارهی کشور دو شمارهی یکسان را جدا نشان ندهد.
قاعدهی ورود: جلوی خرابی را از اول بگیرید
- پیش از ثبت، جستوجو. با بخشی از نام یا چند رقمِ آخرِ موبایل بگردید. این ارزانترین قاعدهی کلِ این فهرست است.
- انتخاب، نه تایپ. سازمان، سمت، شهر و نوعِ مشتری از فهرست انتخاب شوند. هر جعبهی آزاد یک منبعِ مقدارِ تکراری است.
- الزامِ کم ولی قطعی. دو سه فیلدی که بی آنها پرونده بیفایده است اجباری شوند، نه بیشتر. اجبارِ زیاد کاربر را به پرکردنِ «-» و «۰۰۰» میکشاند، که از خالیبودن بدتر است.
- یک قالب برای هر نوع. موبایل با صفر و یازده رقم، تاریخ شمسی، نامِ سازمان بیپیشوندهای اضافه مثل «شرکت» در اولِ نام.
- کدِ یکتا در هر فایلِ اکسل. فایلی که کد ندارد، با ورودِ دوباره پروندهی تازه میسازد. جزئیاتِ ستونها در فایل اکسل مشتریان است و پیداکردنِ تکراری پیش از ورود در انتقال اطلاعات به CRM جدید.
- اصلاح در همان تماس. کارشناسی که میفهمد شماره عوض شده، همان لحظه پرونده را اصلاح کند، نه «بعداً».
حذف اطلاعات تکراری، قدمبهقدم
«حذف» در عنوانِ این بخش گمراهکننده است، چون پروندهی تکراری را نباید پاک کرد. هر دو پرونده مکالمه، معامله یا سندی دارند و پاککردنِ یکی سابقهاش را از مشتری جدا میکند. کارِ درست ادغام است: سابقه به پروندهی ماندنی میرود و فقط پروندهی اضافه کنار گذاشته میشود.
- نامزدها را پیدا کنید. با نامِ یکسانشده، ده رقمِ آخرِ موبایل یا تلفن، و برای سازمان شناسهی ملی یا کدِ اقتصادی.
- سه دسته کنید. «قطعاً یکی» (شناسه یا موبایلِ برابر)، «احتمالاً یکی» (بیشترِ واژههای نام یکی است) و «یکی نیستند». دستهی دوم را انسان تصمیم میگیرد، چون شباهتِ نام گاهی غلط است: دو شعبهی یک مجموعه در دو شهر، دو جای جدایند.
- اول سازمان، بعد شخص. وقتی دو سازمان یکی شدند، اشخاصِ تکراری زیرِ یک سازمان کنارِ هم میآیند و پیداکردنشان ساده میشود.
- پروندهی پُرتر بماند. معمولاً همانی که مکالمه و معاملهی بیشتری دارد.
- اول پیشنمایش. ببینید چه چیزی منتقل میشود و کدام مقدارها با هم فرق دارند؛ مقدارِ متفاوت جایی یادداشت شود تا گم نشود.
- کدِ اکسل را در نظر بگیرید. اگر پروندهی کنارگذاشته از اکسل آمده، فایل را دوباره وارد نکنید، یا آن سطر را از فایل پاک کنید.
گامهای دقیقِ همین کار در ملل CRM، با نامِ هر دکمه، در راهنمای ادغام سازمانها و اشخاصِ تکراری آمده است.
روالِ دورهای و صاحبِ کار
بعد از پاکسازیِ اول، این روالِ سبک کافی است:
- هر هفته: هر کارشناس پروندههایی را که همان هفته ساخته مرور کند.
- هر ماه: یک نفر تکراریهای تازه و مقدارهای تازهی فهرستهای پایه (سمت، شهر، نوع) را یکی کند.
- هر فصل: همان نمونهی تصادفی و شش پرسشِ بالا، و مقایسه با فصلِ قبل.
- پس از هر ورودِ گروهی: شمارشِ پیش و پس از ورود، و نگاهی به ده سطرِ تصادفی کنارِ فایلِ منبع.
صاحبِ این روال باید روشن باشد. در تیمِ فروش معمولاً مدیرِ تیم صاحبِ ادغام و فهرستهاست و هر کارشناس صاحبِ پروندههای خودش؛ اینکه این نقشها در تیم چطور تقسیم شود در مدیریت تیم فروش آمده است. پروندههای تمیز پایهی هر بخشبندی مشتریان و هر پیامکِ گروهی است، و اینکه کدام فیلدها اصلاً ثبت شوند در پرونده مشتری در CRM آمده است.
پاکسازی داده در ملل CRM
- فیلدهای الزامی: ادمینِ شرکت در «تنظیمات»، کارتِ «فیلدهای الزامیِ معرفی سازمان و شخص» تعیین میکند چه چیزی اجباری باشد. سازمان و «کارشناس فروش مربوطه» برای شخص همیشه الزامیاند و تا ادمین چیزی عوض نکند، نام خانوادگی و موبایل هم. این الزام فقط برای پروندهی تازه است، نه ویرایش.
- جستوجو: جعبههای جستوجو فاصله و نیمفاصله را نادیده میگیرند، چند کلمه را بیترتیب پیدا میکنند، در بیشترِ جعبهها «ي/ك» ی عربی و رقمِ فارسی و لاتین را یکی میگیرند، و در فهرستِ مشتریان هر تکه از موبایل یا شمارههای اضافهی شخص را پیدا میکنند.
- ادغام: کارتهای «ادغام با سازمانِ دیگر» و «ادغام با رابطِ دیگر» پایینِ فرمِ ویرایش، فقط برای ادمینِ شرکت، با «پیشنمایش» پیش از اجرا. پروندهی جاری حذفِ نرم میشود و در مقصد ادغام میشود.
- فهرستهای پایه: در «تنظیمات»، «تعریف پست/سمت سازمانی مشتریان» گزینهی «یکیکردن با موردِ دیگر» دارد. این یکیکردن برگشت ندارد، و «مدیر عامل» و «مدیرعامل» را خودش یکی نمیگیرد؛ باید دستی یکی شوند. در ورودِ شهرها از اکسل، نوشتارهای مختلفِ یک شهر یکی میشوند و نامِ تازهای که شبیهِ نامِ موجود است هشدار میگیرد.
- ورودِ اکسل: ستونِ «کد در سیستم قبلی» نمیگذارد ورودِ دوبارهی همان فایل پروندهی تکراری بسازد، به شرطِ اینکه نامِ نرمافزارِ مبدأ هم همان بارِ قبل باشد. اگر خالی باشد، هر بار سازمانِ تازه ساخته میشود.
- مخاطبانِ گوشی: در «ورود مخاطبان گوشی» هر شماره پیش از ثبت سنجیده میشود و شمارهای که مالِ مشتری یا سازمانِ موجود است با کادرِ زرد نشان داده میشود و به دفترچه نمیرود.
- موردهای احتمالاً تکراری: صفحهی «بررسیِ موردهای احتمالاً تکراری» در منوی «بخش سی آر ام» با دکمههای «ادغام»، «یکیاند»، «یکی نیستند» و «سپردن». امروز این صفحه فقط موردهایی را دارد که هنگامِ انتقالِ اطلاعات از نرمافزارِ حسابداری شبیهِ یک موردِ موجود بودند.
و اینها ساخته نشدهاند:
| مورد | وضعیت | راهِ امروز |
|---|---|---|
| هشدارِ تکراری هنگامِ ثبتِ شخصِ تازه | ساخته نشده | پیش از ثبت در فهرستِ مشتریان جستوجو کنید |
| گزارشِ خودکارِ کیفیتِ داده (درصدِ کاملبودن، تکراریها) | ساخته نشده | نمونهی تصادفی را با خروجیِ اکسل بسنجید |
| پیداکردنِ خودکارِ تکراری برای پروندههای دستی و اکسل | ساخته نشده | جستوجو با نام و ده رقمِ آخرِ موبایل، بعد ادغام |
اگر هنوز تصمیم نگرفتهاید CRM به کارتان میآید، مزایای CRM را بخوانید؛ و اگر اطلاعاتتان از دست رفتن نگرانتان میکند، بایگانی اطلاعات مشتری را.
پرسشهای متداول دربارهی پاکسازی اطلاعات مشتریان
پاکسازی اطلاعات مشتریان را هر چند وقت یک بار انجام دهیم؟
یک پاکسازیِ بزرگ فقط یک بار لازم است؛ بعد از آن روالِ کوچک کافی است: هر هفته پروندههای تازهی همان هفته، هر ماه تکراریها و فهرستهای پایه، و هر فصل یک نمونهی تصادفی برای سنجیدنِ کیفیت.
برای حذف اطلاعات تکراری، پرونده را پاک کنیم یا ادغام؟
ادغام. پاککردن مکالمهها، معاملهها و اسنادِ پروندهی تکراری را از پروندهی ماندنی جدا میکند. ادغام اینها را به پروندهی ماندنی میبرد و فقط پروندهی اضافه کنار میرود.
کیفیت داده CRM را با چه معیاری بسنجیم؟
با شش بُعدِ رایج: کاملبودن، یکتابودن، درستی، معتبربودنِ قالب، سازگاری و بهروز بودن. برای هر بُعد یک پرسشِ قابلِ شمارش بنویسید و آن را روی یک نمونهی تصادفی از پروندهها بسنجید.
چرا جستوجوی نام، مشتریِ ثبتشده را پیدا نمیکند؟
معمولاً بهخاطرِ نوشتار: «ي» و «ك» ی عربی بهجای «ی» و «ک» ی فارسی، نیمفاصله یا فاصلهی اضافه، یا رقمِ فارسی و لاتین. اینها برای رایانه نویسههای متفاوتاند و باید هنگامِ ورود یا جستوجو یکسان شوند.
ملل CRM هنگام ثبت شخص تازه هشدار تکراری میدهد؟
نه، این هشدار ساخته نشده است. پیش از ثبت در فهرستِ مشتریان با بخشی از نام یا چند رقمِ موبایل جستوجو کنید؛ جستوجو فاصله و نیمفاصله را نادیده میگیرد. اگر تکراری ثبت شد، ادمینِ شرکت آن را با «ادغام با رابطِ دیگر» یکی میکند.
منابع
شش بُعدِ کیفیتِ داده از راهنمای دولتِ بریتانیا و نامِ نویسهها از پایگاهِ دادهی یونیکد خوانده شد.