نرمافزار مدیریت وظایف چه مسئلهای را حل میکند؟
نرمافزار مدیریت وظایف جایی است که هر کار یک صاحب، یک مهلت و یک سرانجامِ ثبتشده دارد. مسئلهی اصلی کمبودِ ابزارِ یادداشت نیست؛ مسئله این است که کار بینِ آدمها دستبهدست میشود و در این جابهجایی گم میشود. پیامی در گروه فرستاده میشود، دو نفر فکر میکنند دیگری انجامش میدهد، و یک هفته بعد معلوم میشود هیچکس دست به آن نزده.
یک ابزارِ درست باید دستکم به این پرسشها بیدرنگ جواب دهد:
- امروز چه کارهایی به نامِ من است و کدام عقب افتاده؟
- کاری که به همکارم سپردم به کجا رسید؟
- کارهای تکرارشونده، مثلِ گزارشِ هفتگی یا بازدیدِ ماهانه، واقعاً هر نوبت انجام شدهاند؟
- فایل و توضیحِ هر کار کجاست؟
- چه کسی این هفته بیش از حد کار دارد و چه کسی جای خالی؟
اگر این پرسشها هنوز با تلفنزدن و ورقزدنِ پیامها جواب داده میشوند، مشکل از نظم آدمها نیست؛ از نبودِ یک جای واحد برای کارهاست.
وظایف یا پروژه: کدام را لازم دارید؟
خیلیها وقتی دنبالِ ابزار میگردند «نرم افزار مدیریت پروژه» جستوجو میکنند، در حالی که نیازشان مدیریتِ وظایف است. فرقشان ساده است. پروژه آغاز و پایان دارد، مراحلش به هم وابستهاند و برنامهریزیاش معمولاً با نمودارِ زمانی انجام میشود؛ مثلِ ساختِ یک کارخانه یا راهاندازیِ یک محصول. وظایف جریانِ روزانهی کارهای کوچکاند: تماس با تأمینکننده، تهیهی گزارش، تمدیدِ قرارداد، پیگیریِ یک سفارش.
بیشترِ شرکتهای کوچک و متوسط هر روز با دومی سروکار دارند و پروژهی واقعی با وابستگیِ چندمرحلهای کم دارند. پس پیش از خرید از خودتان بپرسید: دردِ من برنامهریزیِ یک کارِ بزرگ است یا گمشدنِ کارهای کوچکِ هر روز؟ اگر دومی است، ابزاری که پروژه را فقط بهعنوانِ «پوشه»ی کارها میبیند معمولاً کافی و سادهتر است. اگر کارهای روزانهی خودتان را هم میخواهید بچینید، برنامهریزی کار روزانه را هم بخوانید.
اجزای یک وظیفهی خوب
وظیفهای که خوب تعریف نشده، در هر نرمافزاری گم میشود. هر وظیفه به این اجزا نیاز دارد:
- شرحِ روشن: یک جمله با فعل که بگوید «تمامشده» یعنی چه؛ «گزارشِ فروشِ آبان برای مدیر فرستاده شود» نه «گزارش».
- یک مسئولِ اصلی: کاری که سه صاحب دارد، صاحب ندارد. بقیه میتوانند در جریان باشند.
- مهلت با ساعت، فقط وقتی لازم است: اگر همهچیز مهلت داشته باشد، هیچ مهلتی جدی گرفته نمیشود.
- اولویت: سه سطح کافی است؛ سطحهای بیشتر فقط بحث میسازد.
- برچسب یا موضوع: برای اینکه بعدها بتوانید همهی کارهای «امور مالیاتی» یا «خرید» را یکجا پیدا کنید.
- سابقه: هر پاسخ، فایل و تغییر کنارِ همان کار بماند تا نفرِ بعدی لازم نباشد از اول بپرسد.
ارجاع کار بدونِ گمشدنِ مسئولیت
ارجاع کار لحظهای است که بیشترین کار گم میشود. سپارنده خیال میکند کار رفت، گیرنده خیال میکند فقط «در جریان» است، و هیچکس سرِ موعد خبردار نمیشود. سه قاعده بیشترِ این گمشدنها را میگیرد: نقشِ هر نفر صریح باشد (انجامدهنده یا فقط مطلع)، مهلت روی خودِ گیرنده نوشته شود نه در پیام، و پاسخِ گیرنده در ادامهی همان کار ثبت شود تا رشتهی کار از هم نپاشد.
اصولِ کاملِ این بخش برای تیمِ فروش، از جمله اینکه کارِ عقبافتاده چرا باید به سپارنده برگردد، در مدیریت وظایف تیم فروش آمده و قدمبهقدمِ آن در ملل CRM در راهنمای سپردن کار به همکار؛ اینجا تکرارشان نمیکنیم.
کار دورهای و کارنامهی آن
کار دورهای کاری است که هر روز، هر هفته، هر ماه یا هر سال تکرار میشود: بستنِ صندوق، گزارشِ هفتگی، سرویسِ ماهانهی دستگاه. اشتباهِ رایج این است که آن را مثلِ یک وظیفهی معمولی با یک تیکِ «انجام شد» ببینند. کارِ تکرارشونده هیچوقت یک بار برای همیشه تمام نمیشود؛ پس هر نوبت باید گزارشِ جداگانهی خودش را بگیرد.
نکتهی ظریفتر، فرقِ «انجام نشد» با «بیپاسخ» است. نوبتی که انجام نشده ولی دلیلش ثبت شده (مثلاً قطعه نرسیده) یک تصمیمِ قابلِ دفاع است. نوبتی که هیچ گزارشی برایش نیامده یعنی کسی پاسخگو نبوده، و این همان چیزی است که مدیر باید ببیند. ابزاری که این دو را یکی بشمارد، کارنامه را یا بیرحم نشان میدهد یا بیخاصیت.
یک نمونهی ساختگی از کارنامهی یک کارِ روزانه در یک ماه:
| وضعیتِ نوبت | تعداد | معنا |
|---|---|---|
| انجام شد | ۲۱ | گزارشِ موفق ثبت شده |
| انجام نشد (با دلیل) | ۵ | گزارش هست، با دلیلِ مشخص |
| بیپاسخ | ۴ | نوبت گذشته و هیچ گزارشی نیامده |
| جمع | ۳۰ | درصدِ انجام: ۲۱ از ۳۰ = ۷۰٪ |
در این نمونه، چهار نوبتِ بیپاسخ از پنج نوبتِ «انجام نشد» مهمتر است. پنج وضعیتِ کارنامه، فرقِ «انجام نشد» و «بیپاسخ» و مقایسهی همکاران در کنترل کارهای دورهای آمده است.
پیوست فایل وظیفه: فایل کنارِ کار، نه در پیامرسان
نیمی از کارها با یک فایل شروع میشوند: پیشنویسِ قرارداد، فهرستِ قیمت، عکسِ خرابی. وقتی فایل در پیامرسان فرستاده و کار در جای دیگری ثبت شود، دو هفته بعد هیچکس نمیداند نسخهی نهایی کدام است. پیوست فایل وظیفه یعنی فایل به خودِ کار بچسبد و هر پاسخ هم فایلِ خودش را کنارِ همان رشته بگذارد. سه چیز را در این بخش جدی بگیرید: سقفِ حجم و تعداد، اینکه چه کسی فایلها را میبیند، و اینکه چه کسی میتواند فایلی را پاک کند. قدمبهقدمِ کار در ملل CRM در راهنمای پیوست فایل به وظیفه آمده است.
دیدنِ بارِ کاریِ همکاران
ارجاع کار بدونِ دیدنِ بارِ گیرنده، کار را به کسی میدهد که از قبل غرق است. دو نگاه لازم است: یکی پیش از سپردن (این آدم در آن روز و ساعت چقدر کار دارد؟) و یکی برای مدیر (هر نفر در یک بازه چه کارهایی کرده و چه کارهایی به نامش مانده؟). نگاهِ دوم باید آینده را هم ببیند، نه فقط گذشته را؛ کاری که سررسیدش هفتهی بعد است، امروز برنامهریزی میخواهد. اگر میخواهید زمانِ صرفشده را هم بسنجید، زمانسنج کار و تایمشیت را بخوانید؛ و برای دیدنِ کارهای عقبافتاده و رهاشدهی هر همکار، نقشهی فعالیتِ همکاران را ببینید.
اشتباههای رایج
- زنگ برای همهچیز: اگر هر کاری یادآوری بفرستد، همه یاد میگیرند یادآوریها را نادیده بگیرند.
- قاطیکردنِ «انجام شد» با «بسته شد»: کاری که منتفی شده انجام نشده؛ فقط دیگر دنبالش نمیروند. این دو باید جدا ثبت شوند تا آمار صادق بماند.
- کار بیمسئول: وظیفهای که فقط «به تیم» سپرده شده در کارتابلِ هیچکس نمینشیند.
- برچسبهای ناهمسان: «فروش» و «فروشها» برای ماشین دو چیزند؛ یک فهرستِ کوتاهِ واژه را از اول ثابت کنید.
- پروژههای همیشهباز: پروژهای که هرگز بسته نمیشود، فهرست را شلوغ و جستوجو را کند میکند.
- شروع از ابزار بهجای قاعده: اول توافق کنید چه چیزی وظیفه است و چه چیزی فقط یک پیام؛ بعد نرمافزار را بچینید.
چکلیستِ انتخابِ نرمافزار مدیریت وظایف
- هر وظیفه دقیقاً یک یا چند «انجامدهنده» و جدا از آنها افرادِ «فقط مطلع» میگیرد؟
- مهلت و یادآوری برای هر نفر جداست یا یکی برای همه؟
- کارِ دورهای نوبتبهنوبت گزارش میگیرد و «بیپاسخ» را جدا میشمارد؟
- فایل کنارِ وظیفه و پاسخهایش میماند و سقفِ حجم و دسترسیاش روشن است؟
- پیش از سپردنِ کار، شلوغیِ گیرنده دیده میشود؟
- مدیر میتواند کارهای هر نفر را در گذشته و آینده ببیند؟
- کاری که بسته شده دیگر یادآوری نمیفرستد، ولی سابقهاش پیدا میشود؟
- وظایف کنارِ پروندهی مشتری و فروشاند یا در ابزاری جدا که باید دستی هماهنگش کنید؟
پرسشِ آخر برای شرکتهایی مهم است که بیشترِ کارهایشان به مشتری برمیگردد. برای مقایسهی کاملترِ گزینهها چکلیست انتخاب CRM را ببینید.
مدیریت وظایف در ملل CRM و آنچه ساخته نشده
بخشِ وظایف در منوی اصلی با نامِ «پروژه ها(وظایف)» است: اول یک پروژه میسازید و بعد زیرِ آن وظیفه تعریف میکنید. کارتابلِ شخصیِ هر نفر «وظایف من» است. همکارِ عادی در فهرستِ یک پروژه فقط وظیفههایی را میبیند که خودش فرستاده یا مسئولِ اصلیشان است و ادمینِ شرکت همهی وظیفههای پروژه را.
- مسئولان: در فرمِ وظیفه بخشِ «مسئولانِ این وظیفه» با دکمهی «افزودنِ مسئول» هست. هر نفر نقشِ «مسئولِ انجام» یا «فقط اطلاع» میگیرد، با اولویتِ عادی، مهم یا خیلی مهم، مدتِ تخمینی به دقیقه، «مهلتِ انجام — تاریخ» و «مهلتِ انجام — ساعت» و توضیحی که فقط همان شخص میبیند. برای «فقط اطلاع» بهجای اولویت و مهلت، «یادآوری — تاریخ» و «یادآوری — ساعت» میآید. بدونِ دستکم یک «مسئولِ انجام» وظیفه ذخیره نمیشود.
- موضوع و جستوجو: «موضوع» یک برچسبِ آزاد روی هر وظیفه است و در فهرستِ پروژه دو کادرِ «جستجو در موضوع» و «جستجو در متن» با هم اعمال میشوند.
- پاسخ و رشته: «پاسخ در مکالمه جدید» یک وظیفهی تازه در ادامهی همان رشته میسازد و در آن نفرِ بعدی و تاریخِ بعدی را تعیین میکنید.
- انجام شد و مختومه: در صفحهی خودِ وظیفه دکمهی «انجام شد» (و برای برگرداندن «لغو انجام») یعنی کار تمام شد. همین کار از منوی سهنقطهی هر ردیف با «وظیفه انجام شود» و «لغو انجام وظیفه» هم انجام میشود. «مختومه کردن وظیفه» در صفحهی خودِ وظیفه یعنی دیگر دنبالش نروید و با «لغو مختومه» برمیگردد. وظیفهی مختومه یادآوری نمیگیرد.
- یادآوری: کنارِ «تاریخ پیگیری» کادرِ ساعتِ اختیاری هست. کاری که ساعت ندارد هرگز زنگ نمیزند و فقط در فهرست و کارتابل میماند. «عدم یادآوری برای من» یادآوری را فقط برای خودِ شما خاموش میکند.
- کار دورهای: با تیکِ «نیاز به زمانبندی دوره ای» و انتخابِ اجباریِ «نوع زمانبندی» (روزانه، هفتگی، ماهیانه، سالیانه) و ساعت. کارِ دورهای «انجام شد» ندارد؛ هر نوبت از «انجام وظایف دوره ای» در «وظایف من» یا «ثبتِ گزارشِ این نوبت» در فهرستِ پروژه، با «انجام شد» یا «انجام نشد» گزارش میگیرد و «انجام نشد» بدونِ دلیل ذخیره نمیشود. فهرستِ دلایل را فقط ادمینِ شرکت میسازد. اگر ساعت داده باشید، وقتی نوبت میرسد هر روز یادآوری میشود تا گزارشش ثبت شود؛ کارِ دورهایِ بیساعت فقط در فهرست میماند.
- کارنامه: گزینهی «کارنامهی این کارِ دورهای» هر نوبت را با یکی از پنج وضعیتِ «انجام شد»، «انجام نشد»، «بیپاسخ»، «امروز — در مهلت» و «خارج از بازه» نشان میدهد. تا ادمین در تنظیمات «تاریخِ شروعِ کارنامهی کارهای دورهای» را نگذارد، عددی نشان داده نمیشود. گزارشِ «کارنامهی کارهای دورهای» در «گزارشهای مدیریتی ← عملکرد همکاران» فقط برای ادمین است و ضعیفترین کارنامه را اول میآورد. در فرمِ پروژه هم «هشدار به ادمین بعد از چند روز تأخیرِ کارِ دورهای؟» هست: خالی یعنی ۳ روز و صفر یعنی بیهشدار.
- پیوست فایل: کادرِ «پیوست فایل» در صفحهی وظیفه فایل را با کشیدن و رهاکردن میگیرد و هر فایل خودکار زیپ میشود. سقف ۱۰ فایل برای هر وظیفه یا هر پاسخ است، هرکدام تا ۲۰ مگابایت، و فایلِ اجرایی پذیرفته نمیشود. بخشِ «فایلهای این رشته» فایلهای خودِ وظیفه و همهی پاسخها را با نامِ فرستنده و تاریخ نشان میدهد. حجمِ فایلها از فضای ذخیرهسازیِ شرکت کم میشود و هر کس فایلِ خودش را پاک میکند؛ حذفِ فایلِ دیگران با ادمین یا همکاری است که اجازهاش را گرفته.
- شلوغیِ گیرنده: وقتی کسی را «مسئولِ انجام» میکنید، جدولِ «ساعتهای شلوغ و خلوتِ» همان شخص برای روزِ مهلت از ساعت ۰۷ تا ۲۰ نشان میدهد چند یادآوریِ ساعتدار دارد، و کلیک روی هر خانه «مهلتِ انجام — ساعت» را پر میکند.
- کارهای همکاران: گزارشِ «کارهای همکاران» در «گزارشهای مدیریتی ← عملکرد همکاران» وظایف و کارهای مشتریانِ یک همکار را در بازهای از گذشته تا آینده (حداکثر یک سال) نشان میدهد، با کاشیهای «عقبافتاده» و «در انتظار (امروز و آینده)». این گزارش برای ادمین است و ادمینِ سطحِ دوم فقط با اجازهی ادمینِ سطحِ اول آن را میبیند.
و اینها در بخشِ وظایفِ ملل CRM امروز ساخته نشدهاند:
| مورد | وضعیت | راهِ امروز |
|---|---|---|
| نمودار گانت و زمانبندیِ پروژه | ساخته نشده | پروژه پوشهی وظایف است و هر وظیفه مهلتِ خودش را دارد |
| تختهی کانبان | ساخته نشده | فهرستِ پروژه، و «وظایف من» با دو دکمهی «مرتب سازی براساس اولویت» و «مرتب سازی براساس تاریخ» |
| وابستگی و پیشنیازِ بینِ وظیفهها | ساخته نشده | کارِ بعدی را با «پاسخ در مکالمه جدید» در ادامهی همان رشته بسازید |
| پیوستِ فایل در اپِ اندروید | ساخته نشده | پیوست و دانلود از سایت، و در اپِ ویندوز از همان صفحهی سایت (با اینترنت) |
اگر وظایفِ شما بیشتر حولِ مشتری میچرخد، پیگیری مشتری و گزارش کار روزانه فروش را هم بخوانید. فهرستِ کاملِ بخشها در امکانات ملل CRM است.
پرسشهای متداول دربارهی نرمافزار مدیریت وظایف
نرم افزار مدیریت وظایف با نرم افزار مدیریت پروژه چه فرقی دارد؟
مدیریت پروژه برای کاری است که آغاز و پایان و مراحلِ وابسته دارد و معمولاً با نمودارِ زمانی برنامهریزی میشود. مدیریت وظایف برای جریانِ روزانهی کارهای کوچک و تکرارشونده است: چه کسی، چه کاری، تا کِی، و آیا انجام شد. بیشترِ شرکتهای کوچک و متوسط اول به دومی نیاز دارند.
کار دورهای را چطور باید پیگیری کرد؟
کارِ دورهای هیچوقت یک بار برای همیشه تمام نمیشود، پس بهجای تیکِ «انجام شد»، هر نوبت گزارشِ خودش را میگیرد. مهمترین چیز این است که نوبتِ بیگزارش از نوبتِ «انجام نشد با دلیل» جدا شمرده شود، چون اولی یعنی هیچکس پاسخگو نبوده.
در ملل CRM میشود به وظیفه فایل پیوست کرد؟
بله. در صفحهی وظیفه کادرِ «پیوست فایل» هست و تا ۱۰ فایل برای هر وظیفه یا هر پاسخ، هرکدام تا ۲۰ مگابایت، پذیرفته میشود. فایلهای همهی پیامهای یک رشته در «فایلهای این رشته» یکجا دیده میشوند. در اپِ اندروید پیوستِ فایل نیست.
ملل CRM نمودار گانت یا تخته کانبان دارد؟
نه. نمودارِ گانت، تختهی کانبان و وابستگیِ بینِ وظیفهها ساخته نشده است. وظایف در قالبِ پروژه، فهرست و کارتابلِ «وظایف من» با مسئول، اولویت و مهلت اداره میشوند.
چرا وظیفهای که تاریخ دارد یادآوری نمیشود؟
در ملل CRM کاری که ساعت ندارد هرگز زنگ نمیزند و فقط در فهرست و کارتابل میماند. اگر یادآوری میخواهید، کنارِ تاریخ ساعت هم بگذارید؛ برای کارِ دورهای هم ساعت در بخشِ زمانبندی تعیین میشود.