برنامهریزی روزانه چه مسئلهای را حل میکند؟
کارهای یک روزِ کاری معمولاً از چند جا میآیند: تماسی که دیروز به مشتری قول دادهاید، وظیفهای که مدیر سپرده، یادآوریای که همکار گذاشته، و کاری که خودتان نیمهکاره رها کردهاید. وقتی هرکدام در جای جدایی نوشته شده باشد (دفترچه، پیامرسان، حافظه و فایلِ اکسل)، مشکل کمبودِ وقت نیست؛ مشکل این است که هیچجا تصویرِ کاملِ روز وجود ندارد.
برنامه ریزی کار روزانه سه پرسش را جواب میدهد:
- امروز چه کارهایی دارم؟ همهشان، از هر منبعی، در یک فهرست.
- از کدام شروع کنم؟ با معیاری که هر روز یکسان است، نه با اینکه چه کسی بلندتر پیگیری کرد.
- با کاری که امروز نمیرسد چه کنم؟ آگاهانه به روزِ دیگری ببرم، نه اینکه بیصدا جا بماند.
در کارِ فروش این پرسشها هزینهی مستقیم دارند. تماسی که قولش را داده بودید و نگرفتید فقط یک کارِ عقبافتاده نیست؛ یک مشتری است که حس میکند جدی گرفته نشده. برای همین برنامهی روزانهی کارشناسِ فروش باید به خودِ پروندهی مشتری وصل باشد، نه به یک فهرستِ جدا. چرا پیگیریهای جامانده فروش را از بین میبرند، در راهنمای پیگیری مشتری آمده است.
اجزای یک برنامهی روزانهی قابلِ اجرا
برنامهای که فقط فهرستِ کارها باشد ظهر کنار گذاشته میشود. برنامهی قابلِ اجرا این پنج جزء را دارد:
- یک فهرستِ واحد. هر کاری که سررسیدش امروز است، فرقی نمیکند پیگیریِ مشتری باشد یا وظیفهی پروژه، در همان یک فهرست بیاید.
- ساعت برای کارهایی که واقعاً ساعت دارند. تماسِ هماهنگشده با مشتری ساعت دارد؛ «بررسیِ پیشفاکتور» شاید نه. کارِ بیساعت هم جای خودش را در فهرست میخواهد.
- مدتِ تقریبی. بدونِ آن نمیدانید هشت ساعت کار در هشت ساعت جا میشود یا نه. کارهای کوتاه را هم جدا کنید تا در فاصلهی دو جلسه انجامشان دهید.
- کارهای عقبافتادهی روزهای قبل. اگر جدا نگه داشته شوند، هر روز بزرگتر میشوند و دیگر کسی نگاهشان نمیکند.
- جای خالی. روزِ کاری بیحادثه نیست. برنامهای که همهی ساعتها را پر کرده با اولین تماسِ پیشبینینشده به هم میریزد.
یک قاعدهی کمکی هم هست: برای روز یک هدفِ عددی بگذارید، نه فهرستی از آرزوها. «امروز هشت کار را میبندم» قابلِ سنجیدن است؛ «امروز به همهی کارها میرسم» نیست.
اولویت بندی کارها با معیارِ ثابت
رایجترین روشِ اولویتبندی دو محور دارد: فوری (اگر الان انجام نشود، دیر میشود) و مهم (نتیجهاش برای کار یا مشتری اثرِ واقعی دارد). از این دو محور چهار خانه درمیآید:
- فوری و مهم: همین حالا.
- مهم ولی غیرفوری: برایش وقتِ مشخص بگذارید، وگرنه هیچوقت نوبتش نمیرسد.
- فوری ولی کماهمیت: سریع ببندید یا به همکار بسپارید.
- نه فوری، نه مهم: اگر وقت شد.
ضعفِ این روش این است که «فوری» و «مهم» را هر کس به سلیقهی خودش معنا میکند. راهِ بهتر این است که معنا را بنویسید. مثلاً فوری یعنی «عقبافتاده، یا ساعتش گذشته یا تا دو ساعتِ دیگر است» و مهم یعنی «خودم علامتش زدهام یا اولویتِ بالا دارد». وقتی معیار نوشته شد، میشود آن را به امتیاز تبدیل کرد: هر روز عقبافتادگی چند امتیاز، علامتِ اهمیت چند امتیاز، نزدیکیِ ساعت چند امتیاز، و هر بار عقبانداختن هم چند امتیاز. نکتهی آخر را جدی بگیرید؛ کاری که سه بار عقب افتاده معمولاً همان کاری است که از آن فرار میکنید و باید بالاتر بیاید، نه پایینتر.
اولویتبندی را هم محدود نگه دارید. اگر ده کار را «مهمترین کارِ امروز» بنامید، هیچکدام مهمترین نیست. دو یا سه کار در روز کافی است.
جابهجایی بدونِ گمشدن
هر روز بخشی از کارها به روزِ دیگر میرود و این عیب نیست. عیب جابهجاییِ بیردپاست: کاری که از فهرستِ امروز پاک شد و در فهرستِ فردا ننشست. جابهجاییِ درست سه ویژگی دارد:
- مقصدِ مشخص دارد: «فردا ساعتِ ده»، نه «بعداً».
- شمرده میشود: معلوم است هر کار چند بار عقب افتاده، تا کارهای سرگردان دیده شوند.
- دلیلش ثبت میشود: «مشتری جواب نداد» با «وقت نشد» فرق دارد. اولی مشکلِ ارتباط است و دومی مشکلِ برنامه.
در کارِ تیمی یک قاعدهی دیگر هم لازم است: کسی که کار را سپرده باید تعیین کند گیرنده چقدر اجازهی عقبانداختنش را دارد. اینکه ارجاع کار با مهلت و مسئول چطور چیده شود، در مدیریت وظایف تیم فروش آمده است.
برنامهی صبح در برابرِ آنچه انجام شد
برنامهای که هیچوقت با عمل مقایسه نشود کمکم به آرزو تبدیل میشود. سادهترین سنجه این است که صبح از فهرستِ روز یک «عکس» بگیرید و آخرِ روز ببینید چند تا از همانها بسته شد. نمونهی زیر ساختگی است:
| بخش | تعداد |
|---|---|
| کارهای برنامهی صبح | ۱۲ |
| بستهشده تا پایانِ روز | ۹ |
| به روزِ دیگر بردهشده | ۲ |
| باز و بیتکلیف مانده | ۱ |
| درصدِ اجرای برنامه | ۹ از ۱۲ = ۷۵٪ |
دقت کنید که دو کارِ جابهجاشده هم «نرسیده» حساب شدهاند. اگر عقبانداختن از برنامه کم شود، میشود با بردنِ همهچیز به فردا به عددِ صد درصد رسید و سنجه بیمعنا میشود. مقایسه را هم فقط با خودتان انجام دهید، مثلاً با میانگینِ چهار هفتهی گذشتهی خودتان، نه با همکاری که نوعِ کارش فرق دارد. گزارشِ پایانِ روز که مدیر میخواند موضوعِ دیگری است و در گزارش روزانه کارشناس فروش به آن پرداختهایم.
اشتباههای رایج
- دو فهرست برای یک روز: پیگیریهای مشتری در CRM و وظیفهها در دفترچه. نتیجه این است که یکی از دو فهرست هیچوقت دیده نمیشود.
- پرکردنِ همهی ساعتها: بیجای خالی، اولین تماسِ پیشبینینشده بقیهی روز را عقب میاندازد.
- اولویتِ سلیقهای: هر روز معیارِ تازه، یعنی هر روز همان کارهای سخت ته فهرست.
- پاککردن بهجای جابهجاکردن: کاری که از فهرست حذف شد ولی انجام نشد، دقیقاً همان قولِ جامانده است.
- بیتوجهی به عقبافتادهها: فهرستِ عقبافتادهای که هر روز بزرگتر میشود باید هر صبح یک بار مرور شود.
- سنجیدنِ خود با دیگران: عددِ همکار با کارِ دیگری ساخته شده؛ معیارِ درست روندِ خودتان است.
چکلیست انتخاب نرم افزار برنامه ریزی روزانه کارمندان
اگر قرار است ابزاری برای کلِ تیم بگیرید، این پرسشها را از هر گزینه بپرسید:
- پیگیریهای مشتری و وظیفههای پروژه در یک داشبورد کار روزانه کنارِ هم میآیند یا باید دو صفحه را باز کرد؟
- کارهای عقبافتادهی روزهای قبل خودبهخود دیده میشوند؟
- جابهجاییِ کار به روز و ساعتِ دیگر چند لمس میخواهد و در گوشی هم کار میکند؟
- بعد از جابهجاییِ اشتباه، راهِ برگرداندن دارد؟
- معیارِ اولویت نوشته و ثابت است یا فقط مرتبسازی بر اساسِ تاریخ؟
- کاری که همکار سپرده با قاعدهی سپارنده جابهجا میشود یا هر کس هر کاری را هر وقت بخواهد عقب میاندازد؟
- هر کارمند فقط کارِ خودش را میبیند و مدیر کارِ همه را، با مرزِ روشن؟
- برنامهی صبح با پایانِ روز مقایسه میشود؟
- اعلانِ صبحگاهی یا برگهی چاپی دارد، برای کسی که روز را با کاغذ شروع میکند؟
پرسشهای کلیترِ انتخابِ نرمافزار در چکلیست انتخاب CRM آمده است.
داشبورد کار روزانه در ملل CRM و آنچه ساخته نشده
در ملل CRM آیتمِ «داشبورد کاری من» در منوی اصلی و برای همهی کاربران است. هر همکار فقط کارهای خودش را میبیند؛ مدیر هم در این صفحه فقط کارهای خودش را میبیند. سه نوع کار روی خطِ زمانِ یک روز کنارِ هم میآیند: پیگیری مشتری، فقط اطلاع و وظیفهی پروژه. کارهای بیساعت در بخشِ «بدون ساعت» هستند.
- نمای روز: دکمههای «روز قبل»، «امروز» و «روز بعد»، نوارِ هفته از شنبه تا جمعه با تعدادِ کار و پیشرفتِ هر روز، و پنج کاشی: «کل کارها»، «انجامشده»، «مانده»، «عقبافتاده» و «فقط اطلاعِ ندیده». سه کلیدِ نما هم هست: «روز»، «هفته» و «تمرکز».
- هدف: کشوی «هدف امروز» (از ۳ تا ۲۰ کار) و «هدف این ماه» (از ۵۰ تا ۵۰۰ کار در ماهِ شمسیِ جاری) با شمارشِ «N از M». هدف را فقط خودتان میبینید.
- اولویت: روی هر کارِ امروز (جز «فقط اطلاع» و نوبتِ کارِ دورهای) ستارهی «کار مهم امروز» هست، حداکثر سه کار در روز، که در «کارهای مهم امروز» سنجاق میشوند. بخشِ «فوری و مهم» کارها را در چهار خانه میچیند؛ فوری یعنی عقبافتاده یا با ساعتِ گذشته یا تا دو ساعتِ دیگر، و مهم یعنی ستارهدار یا با اولویتِ «خیلی مهم». بخشِ «به ترتیب اولویت» ده کار را با امتیاز شماره میزند: هر روز عقبافتادگی ۳ (تا ۲۱)، «خیلی مهم» ۱۰، ستاره ۸، ساعتِ گذشته یا تا دو ساعتِ دیگر ۶، و هر بار جابهجاییِ قبلی ۲.
- کار بعدی و تمرکز: کارتِ «کار بعدی» (فقط امروز) نزدیکترین کارِ ساعتدارِ امروز را که وقتش نگذشته نشان میدهد، و اگر نبود قدیمیترین عقبافتاده یا اولین کارِ بیساعت را، و در «حالت تمرکز» فقط همین کارت و شمارِ کارهای بستهی امروز میماند.
- جابهجایی: «بردار» روی کارت و بعد «اینجا بگذار» روی یک ساعت یا یک روزِ نوارِ هفته، یا یکی از میانبرهای «یک ساعت بعد»، «امروز عصر»، «فردا»، «شنبهی بعد»، «بدون ساعت» و «اولین ساعت خالی»، یا تاریخ و ساعتِ دقیق با «ببر». «برگردان» همان کارها را به جای قبلی برمیگرداند. «بستن روز» کارهای مانده را به روزِ کاریِ بعد میبرد، «همه به امروز» عقبافتادههای هفت روزِ اخیر را به امروز میآورد و «چیدن دوباره از الان» کارهای ساعتگذشته را پشتِسرِهم از همین حالا میچیند.
- دلیلِ جابهجایی: بعد از هر جابهجایی دکمههای اختیاریِ «مشتری جواب نداد»، «خودش خواست»، «وقت نشد» و «منتظر چیزی هستم» میآید و نمودارِ «چرا کارها عقب میافتند» سهمِ هر دلیل را در سی روزِ اخیر نشان میدهد.
- قاعدهی کارِ سپردهشده: سپارنده تعیین میکند گیرنده کارِ بیمهلت را جابهجا کند یا نه، تا چند بار، و آیا به خودش خبر برسد. کارِ قفل نشانِ دلیلش را دارد، مثلاً «سپارنده جابهجایی را بسته».
- نتیجهی یکلمسی: روی پیگیریای که خودتان گذاشتهاید، «انجام شد» و «جواب نداد» پاسخ را زیرِ همان مکالمه ثبت میکنند و «جواب نداد» پیگیریِ تازه را روی روزِ کاریِ بعد میگذارد.
- برنامهی صبح و نمودارها: بارِ اولی که هر روز صفحه را باز میکنید از کارهای روز عکس گرفته میشود و درصد از همان عکس حساب میشود؛ کاری که عقب ببرید از برنامه کم نمیشود. نمودارها شاملِ «هفته در یک نگاه»، «پیشرفت روز»، «بار ساعتی روز»، «روند هشت هفته»، «روزهای پیاپی» و «کارهای سرگردان»اند و همهی مقایسهها فقط با خودتان است.
- اعلان صبحگاهی و برگهی چاپی: با تیکِ «هر صبح برنامهی روزم را اعلان کن» (پیشفرض خاموش، ساعت ۰۶:۰۰ تا ۱۱:۰۰) اعلانِ «برنامهی امروز شما» روزی یک بار به گوشی یا مرورگری میآید که اعلانِ برنامه رویش روشن است؛ روزی که کارِ باز یا عقبافتاده ندارید، اعلانی نمیآید. پیوندِ «برگهی چاپی» صفحهی «برگهی کارهای روز» را با ستونِ خالیِ «انجام» برای تیکزدن با خودکار باز میکند.
- فرصتهای فروش من: با دکمهی «نمایش»، فهرستهای مشتریانِ بیقدمِ بعدی، مشتریان خاموش، سازمانهای تکمخاطب، «پیشفاکتورهای بیپاسخ من» (بی مبلغ) و «وصولیهای من» میآید.
- روز تیم: برای کسی که «کارهای همکاران» را میبیند، ردیفِ هر همکار با کارهای بستهی امروز، عقبافتادهها و بارِ هفت روزِ پیشِ رو؛ داشبوردِ همکار فقط برای دیدن باز میشود.
- تقویمِ صفحهی اول: روی امروز یا روزِ آینده دکمههای «+ پیگیری برای این روز» و «+ وظیفه برای این روز» فرمِ ثبت را با همان تاریخ باز میکنند. روی روزی که کاری از خودتان دارد، دکمهی «جابهجایی در داشبورد کاری من» همین داشبورد را روی همان روز باز میکند.
در اپِ ویندوز آیتمِ «داشبورد کاری من» همین صفحه را داخلِ پنجرهی اپ باز میکند و در اپِ اندروید دکمهی «داشبورد کاری» آن را در مرورگرِ گوشی باز میکند؛ هر دو اینترنت میخواهند. گزارشِ زمانسنج کارها ی اپِ اندروید هم در همین داشبورد دیده میشود. ساختِ وظیفه و پروژه را در نرمافزار مدیریت وظایف و سپردنِ کار را در راهنمای سپردن کار به همکار ببینید. کار با خودِ داشبورد قدمبهقدم در راهنمای گامبهگام داشبورد کاری من آمده است.
و اینها امروز ساخته نشدهاند:
| مورد | وضعیت | راهِ امروز |
|---|---|---|
| ساعتِ انجامشدنِ پیگیری یا وظیفه در نمودارها | ساخته نشده | ساعتِ نمودار ساعتِ برنامه است؛ زمانِ صرفشده را زمانسنجِ اپِ اندروید ثبت میکند |
| داشبوردِ آفلاین روی گوشی یا رایانه | ساخته نشده | داشبورد در هر دو اپ اینترنت میخواهد |
| جابهجاییِ کار داخلِ خودِ تقویمِ صفحهی اول | ساخته نشده | دکمهی «جابهجایی در داشبورد کاری من» همان روز را در داشبورد باز میکند |
| دکمهی چاپِ جدا در برگهی چاپی | ساخته نشده | کلیدهای Ctrl + P مرورگر |
| روشنکردنِ اعلانِ صبحگاهی برای همکاران توسطِ مدیر | ساخته نشده | هر کس خودش آن را روشن میکند |
| کشیدنِ کارت با موس در فایرفاکس | ساخته نشده | «بردار» و «اینجا بگذار» |
| جابهجاییِ نوبتِ کارِ دورهای از داشبورد | ساخته نشده | تعویق از «وظایف من» |
| دو دکمهی ثبتِ کار از تقویم در اپِ ویندوز | ساخته نشده | صفحهی اولِ سایت |
فهرستِ کاملِ بخشها در امکانات ملل CRM است و اگر تیمتان کوچک است، CRM برای کسبوکار کوچک نقطهی شروعِ بهتری است.
پرسشهای متداول دربارهی برنامهریزی کار روزانه
برنامه ریزی کار روزانه را صبح انجام دهیم یا شب قبل؟
هر دو کار میکند، به شرطی که یکجا و یکبار باشد. نکتهی مهمتر این است که برنامهی صبح ثبت شود تا آخرِ روز بتوانید آن را با آنچه واقعاً انجام شد مقایسه کنید.
اولویت بندی کارها با چه معیاری درست است؟
معیارِ ثابت و نوشتهشده بهتر از حسِ لحظه است. دو محورِ فوری و مهم نقطهی شروعِ خوبی است؛ کارِ عقبافتاده، کاری که ساعتش نزدیک است و کاری که چند بار عقب افتاده باید بالاتر بیاید.
در ملل CRM مدیر میتواند برنامهی روزانهی کارمندان را ببیند؟
بله، کسی که «کارهای همکاران» را میبیند در «داشبورد کاری من» بخشِ «روز تیم» را دارد و با زدنِ نامِ هر همکار داشبوردِ او را فقط برای دیدن باز میکند، بدونِ دکمهی جابهجایی یا بستن و بدونِ هدف و ستارهها و نمودارهای شخصیِ او.
نمودارهای ملل CRM ساعت انجامشدن هر کار را نشان میدهند؟
نه. در «داشبورد کاری من» ساعتِ انجامشدنِ پیگیری یا وظیفه ذخیره نمیشود؛ «بسته» یعنی کاری که سررسیدش آن روز بوده و تا الان بسته شده، و ساعتِ نمودارها ساعتِ برنامه است نه ساعتِ انجام. زمانِ صرفشده برای کارها را «زمانسنج کارها» ی اپِ اندروید ثبت میکند و گزارشش در همین داشبورد هم هست.
داشبورد کار روزانه ملل CRM روی گوشی کار میکند؟
بله، جابهجاییِ کارها با «بردار» و «اینجا بگذار» در گوشی هم کار میکند. اپِ اندروید دکمهی «داشبورد کاری» دارد که صفحه را در مرورگرِ گوشی باز میکند؛ اینترنت لازم است و داشبورد آفلاین نیست.