نرمافزار مرخصی چه مسئلهای را حل میکند؟
نرمافزار مرخصی سامانهای است که درخواستِ همکار را از لحظهی ثبت تا تأییدِ نهایی جلو میبرد، مدت را با تقویمِ کاریِ شرکت حساب میکند، از مانده کم میکند و به بقیهی تیم میگوید چه کسی، چه روزی نیست. ارزشِ آن در یکیشدنِ سه چیزی است که معمولاً جدا نگه داشته میشوند:
- درخواست و تصمیم: چه کسی خواسته، چه کسی تأیید یا رد کرده و با چه دلیلی؛
- حساب: این مرخصی چند روز یا چند ساعت است و بعد از آن چقدر مانده؛
- اطلاعرسانی: همکاران و مدیر بدانند امروز چه کسی نیست و کارش دستِ کیست.
مأموریت همین سهگانه را دارد و یک چیزِ اضافه: نتیجه. مرخصی وقتی تمام شد تمام شده، ولی مأموریت تازه بعد از برگشتن باید گزارش بدهد: چه کسانی ویزیت شدند، چه گذشت و چقدر خرج شد. اگر نرم افزار مأموریت این بخش را نداشته باشد، فقط یک دفترِ حضورِ پیچیدهتر است.
مسیرِ تأیید: سرپرست، مدیر و جانشین
رایجترین مسیر دو مرحله دارد: اول سرپرستِ مستقیم که میداند نبودِ این همکار کار را میخواباند یا نه، بعد مدیر که تصمیمِ نهایی را میگیرد. چند جزئیاتِ کوچک این مسیر را قابلِ اعتماد میکند:
- سرپرستِ فعلی، نه سرپرستِ روزِ ثبت. اگر سرپرست عوض شد، درخواستِ منتظر باید پیشِ سرپرستِ تازه برود، نه اینکه در کارتابلِ کسی بماند که دیگر مسئول نیست.
- راهِ میانبُر برای مدیر. وقتی سرپرست نیست، مدیر باید بتواند درخواست را یکجا نهایی کند، وگرنه مرخصیِ فوری پشتِ یک مرخصیِ دیگر گیر میکند.
- رد با دلیل. ردِ بیدلیل هم همکار را سردرگم میکند و هم سابقهای برای تصمیمهای بعدی نمیگذارد.
- جانشین. نامِ کسی که در نبودِ همکار کارها را دنبال میکند، مهمترین اطلاعاتی است که بقیهی تیم لازم دارند.
- ویرایش یعنی تأییدِ دوباره. اگر همکار بعد از تأییدِ سرپرست تاریخ را عوض کرد، تأییدِ قبلی نباید به نسخهی تازه بچسبد.
ماندهی مرخصی و روزهای تعطیل
مانده باید از یک فرمولِ ساده و قابلِ وارسی بیاید، نه از عددی که کسی تایپ کرده است. یک نمونهی ساختگی:
| جزء | روز (نمونهی ساختگی) |
|---|---|
| سهمیهی سال | ۲۶ |
| انتقالی از سالِ قبل | + ۴ |
| اصلاحِ مدیر | ۰ |
| استفادهشده | − ۱۰ |
| مانده | ۲۰ |
| منتظرِ تأیید (هنوز کم نشده) | ۳ |
دو نکته در همین جدول هست. اول اینکه درخواستِ منتظر جداست: تا تأیید نشده از مانده کم نمیشود، ولی همکار نباید بتواند بیش از «مانده منهای منتظر» درخواست بدهد، وگرنه چند درخواستِ همزمان از مانده بیرون میزنند. دوم اینکه «اصلاحِ مدیر» باید ردیفی با دلیل باشد، نه بازنویسیِ مانده؛ اصلاحِ اشتباه هم با یک اصلاحِ برعکس جبران شود تا سابقه بماند.
بزرگترین منبعِ اختلاف، شمارشِ روزهاست. مرخصیِ چهارشنبه تا شنبه چند روز است؟ جواب به جمعه، به اینکه پنجشنبه در شرکتِ شما تعطیل است یا نه، و به تعطیلاتِ رسمیِ وسطِ بازه بستگی دارد. نرمافزار باید اینها را خودش کنار بگذارد و فهرستِ تعطیلات را قابلِ اصلاح نگه دارد، چون تعطیلیهای مذهبی با رؤیتِ ماه جابهجا میشوند و دولت هم گاهی تعطیلیِ اعلامی میدهد. مرخصیِ ساعتی هم باید با «مدتِ یک روزِ کاری» ی همان شرکت به روز تبدیل شود.
مرخصی طبق قانون کار: نرمافزار چه کاری میکند و چه کاری نه
خیلیها دنبالِ «مرخصی طبق قانون کار» هستند و انتظار دارند نرمافزار خودش قانون را اجرا کند. واقعبینانهتر این است که نرمافزار را ابزارِ اجرای سیاستی بدانید که شرکت بر پایهی قانون تعیین کرده است: سهمیهی سالانه، سقفِ ذخیره به سالِ بعد، اینکه کدام نوعِ مرخصی از سهمیه کم شود و شمارشِ تعطیلات. این عددها باید قابلِ تنظیم باشند، چون همهی کارگاهها یکشکل نیستند و کارگاهی که پنجشنبه تعطیل است حسابِ روزش فرق میکند.
ما در این مقاله متنِ رسمیِ قانون کار را نقل نمیکنیم و نتیجهی حقوقی نمیگیریم. پیش از تنظیمِ سیاستِ مرخصی، متنِ روزِ قانون را از مرجعِ رسمی بخوانید و در موارد خاکستری با ادارهی کارِ محل یا مشاورِ حقوقی هماهنگ کنید. کارِ نرمافزار این است که بعد از آن تصمیم، همان را بیخطا و یکسان برای همه اجرا کند.
تقویم مرخصی تیم و حریمِ همکاران
تقویم مرخصی تیم جوابِ سؤالِ «امروز چه کسی نیست؟» است و بیشترین سود را برای همکارانی دارد که کار به هم میسپارند. ولی تقویمِ مشترک یک دامِ حریمِ خصوصی دارد: اینکه کسی چرا نیست مالِ خودِ اوست. استعلاجی بودنِ یک مرخصی، یا توضیحی که برای مدیر نوشته شده، جای دیدنِ همهی تیم نیست. قاعدهی خوب این است که همه نام، زمان و جانشین را ببینند و نوع و توضیح و گواهی فقط برای خودِ همکار، سرپرستش و مدیر باشد.
تقویم وقتی واقعاً به کار میآید که به جاهای دیگرِ کار هم وصل باشد؛ مثلاً اگر کسی خواست کاری را به همکاری بسپارد که آن روز مرخصی است، همان لحظه خبردار شود. سپردنِ درستِ کار را در راهنمای سپردن کار به همکار و برنامهریزیِ روزانه را در برنامهریزی کار روزانه نوشتهایم.
مأموریت، گزارش ویزیت و هزینه
مأموریت دو شکلِ رایج دارد: درونشهری که چند ساعت در یک روز است، و برونشهری که چند روز طول میکشد و باید از پیش روشن باشد جمعه و تعطیلِ وسطِ آن چطور شمرده میشود. درخواستِ خوب مقصد را برای همه روشن میکند و هدف را فقط برای تأییدکنندگان، و از همان اول میگوید کدام مشتریها قرار است ویزیت شوند.
گزارش ویزیت مأموریت جایی است که ارزشِ سفر معلوم میشود. برای هر مشتری یک نتیجهی جدا، یک گزارشِ کلی، و فهرستِ هزینهها با رسید. اگر این نتیجهها در پروندهی همان مشتری ننشیند، فروشندهی بعدی نمیداند در ویزیتِ قبلی چه گذشته است؛ برای همین گزارشی که فقط برای مدیر فرستاده شود نصفِ کار است. پروندهی کاملِ مشتری را در پرونده مشتری در CRM و کارِ میدانیِ ویزیتور را در مدیریت ویزیتور توضیح دادهایم.
هزینه هم دو قدم جدا دارد که نباید یکی شوند: تأیید (این خرج قبول است) و پرداخت (پولش به همکار رسید). بدونِ این تفکیک، یا هزینهای دو بار پرداخت میشود یا هزینهی تأییدشدهای ماهها پرداختنشده میماند.
اشتباههای رایج
- تأییدِ شفاهی: «گفتم که بروی» سابقه نیست. هر تأیید و رد باید با نام و زمان ثبت شود.
- شمردنِ تعطیلات: مرخصیِ چندروزهای که از روی تقویمِ دیواری شمرده شود، تقریباً همیشه با حسابِ واقعی فرق دارد.
- مرخصیِ بینِ دو سال: اگر مانده سالبهسال است، مرخصیِ اسفند تا فروردین باید دو تکه شود تا هر تکه از سالِ خودش کم شود.
- گزارشِ مأموریتِ بیمشتری: گزارشِ کلیِ «خوب بود» که به هیچ پروندهای وصل نیست.
چکلیستِ انتخاب نرمافزار مرخصی و مأموریت
- مسیرِ تأیید با سرپرستِ هر همکار و میانبُرِ مدیر دارد؟
- مرخصیِ روزانه و ساعتی، و نوعهای جدا (استحقاقی، استعلاجی، بدون حقوق، ویژه) را میشناسد؟
- جمعه، پنجشنبهی تعطیل و تعطیلاتِ رسمی را خودش کنار میگذارد و فهرستِ تعطیلات قابلِ اصلاح است؟
- مانده با فرمولِ شفاف حساب میشود و اصلاحِ دستی دلیل و سابقه دارد؟
- درخواستِ بیش از مانده و درخواستهای همپوشان را میگیرد؟
- تقویمِ تیم حریمِ نوع و توضیحِ مرخصی را نگه میدارد؟
- گزارشِ مأموریت نتیجهی ویزیت را در پروندهی مشتری مینشاند و هزینه را با رسید میگیرد؟
- تأیید و پرداختِ هزینه دو قدمِ جداست؟
- به حضور و غیاب و حقوق وصل است، یا باید عددها را دستی منتقل کنید؟
مرخصی و مأموریت در ملل CRM و آنچه ساخته نشده
«مرخصی من»، «تقویم مرخصی تیم» و «مأموریت من» در منوی اصلیِ ملل CRM هستند و برای همهی همکاران باز است. کارتابلها و تنظیمات برای مدیرِ شرکت در «تنظیمات دسترسی ← حضور و غیاب و تلفن» آمدهاند و سرپرستها از دکمهی «کارتابل مرخصی» یا «کارتابل مأموریت» بالای صفحهی خودشان و از زنگولهی سبزِ بالای صفحه به آنها میرسند. قدمبهقدمِ کار با این صفحهها در راهنمای درخواست مرخصی و مأموریت آمده است.
- درخواستِ مرخصی: در «مرخصی من»، «نوعِ مرخصی» (استحقاقی، استعلاجی، بدون حقوق، ویژه)، «روزانه یا ساعتی»، «جانشین»، تاریخها و «توضیح»، با دکمهی «ثبت درخواست مرخصی». برای استعلاجی کادرِ «گواهیِ پزشک» (عکس یا PDF تا ۵ مگابایت، اختیاری) میآید. درخواستِ منتظر «ویرایش» و «لغو» دارد و ویرایش آن را از اولِ مسیرِ تأیید میفرستد.
- مسیرِ تأیید: سرپرستِ فعلیِ همکار، بعد مدیرِ شرکت؛ همکارِ بیسرپرست مستقیم پیشِ مدیر میرود و مدیر هر درخواستِ منتظر را با یک تأیید نهایی میکند. در «کارتابل مرخصی» دکمههای «تأیید» و «رد» کنارِ هر ردیف است و رد بییادداشت پذیرفته نمیشود.
- مانده: کارتِ بالای «مرخصی من» فقط ماندهی استحقاقیِ امسال را با همان فرمولِ «سهمیهی سال + انتقالی از سالِ قبل + اصلاحِ مدیر − استفادهشده» نشان میدهد؛ «منتظرِ تأیید» جداست. درخواستِ همپوشان یا بیش از «مانده منهای منتظرِ تأیید» رد میشود.
- شمارشِ روزها: جمعهها، پنجشنبهها (اگر «پنجشنبهها تعطیل است» روشن باشد) و تعطیلاتِ رسمی در مدتِ مرخصی شمرده نمیشوند و از مانده کم نمیکنند؛ مثلاً مرخصیِ چهارشنبه تا شنبهای که پنجشنبهاش ۲۲ بهمن است، ۲ روز حساب میشود.
- تعطیلاتِ رسمی: در «تنظیمات مرخصی»، کارتِ «تعطیلاتِ رسمی» فهرستِ پیشفرض را نشان میدهد و مدیر با «افزودنِ روزِ تعطیل»، «تعطیل نیست» و «حذفِ روزِ تعطیل» آن را برای امسال و سالِ بعد اصلاح میکند؛ مرخصیهای منتظر و تأییدشدهی همان روز همان لحظه اصلاح میشوند. تعطیلیهای مذهبیِ پیشفرض تقریبیاند و باید اولِ هر سال با تقویمِ رسمی مقایسه شوند.
- تنظیمات: «مدتِ یک روزِ کاری» (پیشفرض ۸ ساعت)، «سهمیهی سالانه (روز)» (پیشفرض ۲۶)، «سقفِ انتقال به سالِ بعد (روز)» (پیشفرض ۹)، روشن و خاموشکردنِ نوعها، «اصلاحِ دستیِ مانده» با دلیلِ اجباری، و جدولِ «ماندهی مرخصیِ همکاران».
- راهنمای «قانون چه میگوید؟»: نوارِ بستهای بالای «مرخصی من» و «تنظیمات مرخصی» که خلاصهای ساده از مادههای مرخصیِ قانون کار با مثال میدهد و به متنِ رسمی پیوند دارد. خودِ برنامه میگوید این خلاصه است، نه متنِ قانون.
- تقویم مرخصی تیم: کارتِ «امروز نیستند» و فهرستِ هر ماه با «ماهِ قبل» و «ماهِ بعد». همکاران از مرخصیِ دیگران فقط نام، زمان و جانشین را میبینند و ستونهای «نوع» و «توضیح» برایشان «—» است؛ بخشِ «مأموریتها» هم مأموریتهای تأییدشده را با مقصد نشان میدهد. اگر کسی کاری را به همکاری بسپارد که آن روز مرخصیِ تأییدشده دارد، در فرمِ مکالمه و وظیفه کادرِ زردِ هشدار میبیند (بیگفتنِ نوع).
- درخواستِ مأموریت: در «مأموریت من»، «نوعِ مأموریت» (درونشهری (ساعتی) یا برونشهری (روزانه)، حداکثر ۶۰ روز)، «مقصد»، «جانشین»، «هدف» و «مشتریهایی که ویزیت میکنید» (مشتریانِ سپردهشده به همان همکار، یا همهی مشتریان برای مدیر و کسی که اجازهی دیدنِ همه را دارد؛ حداکثر ۳۰)، با دکمهی «ثبت درخواست مأموریت». مسیرِ تأییدش مثلِ مرخصی است.
- گزارش ویزیت: بعد از تأیید و شروعِ مأموریت، دکمهی «گزارش و هزینهها» فرمی با «نتیجهی ویزیتها»، «گزارشِ کلی» و «هزینهها (ریال)» (بلیت، اقامت، رفتوآمد، غذا، سایر، با رسید) باز میکند. با «فرستادنِ گزارش» برای هر ویزیتِ نتیجهدار یک مکالمهی انجامشده روی همان مشتری ساخته میشود. گزارش هم دو تأیید میخواهد و تأییدِ آن یعنی تأییدِ هزینهها.
- هزینهها: صفحهی «هزینههای مأموریت» (فقط مدیر) هزینههای تأییدشده را با جمعِ کل و تیکِ «فقط پرداختنشدهها» نشان میدهد و دکمهی «پرداخت شد» ردیف را از فهرستِ پرداختنشده بیرون میبرد.
- موقعیتِ ویزیت: اگر مدیر در «تنظیمات مرخصی» تیکش را بزند، در اپِ اندروید دکمههای «رسیدم» و «ویزیت تمام شد» موقعیتِ گوشی را فقط در همان لحظه یک بار ثبت میکنند؛ ردیابیِ پیوسته نیست. راهنمای اپ در راهنمای اپ اندروید است.
- میز مدیریت: مدیرِ شرکت در «میز مدیریت»، زبانهی «مرخصی و مأموریت»، مأموریتها و گزارشهای منتظرِ تصمیمِ خودش را همانجا تأیید یا رد میکند و دو جدولِ «مرخصیها» و «مأموریتها» را با دلیلِ تصمیمها میبیند؛ تصمیمِ مرخصی در «کارتابل مرخصی» گرفته میشود. کاشیِ «مرخصی و مأموریت منتظر» هم همه را میشمارد. سایرِ گزارشهای مدیر در داشبورد مدیریتی آمده است.
و اینها در بخشِ مرخصی و مأموریت امروز ساخته نشدهاند (فهرستِ کاملِ بخشها در امکانات ملل CRM است):
| مورد | وضعیت | راهِ امروز |
|---|---|---|
| خروجیِ اکسل یا چاپِ مرخصیها و مأموریتها | ساخته نشده | جدولهای کارتابل و «ماندهی مرخصیِ همکاران» روی صفحه دیده میشوند |
| محاسبهی خودکارِ فوقالعادهی مأموریت یا کسرِ مرخصیِ بدون حقوق در مبلغِ فیش | ساخته نشده | حسابدار مبلغ را خودش در فرمِ فیش وارد میکند |
| ثبتِ پرداختِ واقعیِ هزینه به همکار | ساخته نشده | «پرداخت شد» فقط برچسب است؛ پرداخت را حسابدار با سندِ خودش ثبت میکند |
| سهمیهی سالانهی جدا برای هر همکار | ساخته نشده | سهمیه برای کلِ شرکت یکی است و تفاوت با «اصلاحِ دستیِ مانده» ثبت میشود |
| مرخصیِ یکتکهی بینِ دو سال | ساخته نشده | دو درخواست: یکی تا آخرِ اسفند و یکی از اولِ فروردین |
| افزودن یا عوضکردنِ گواهی بعد از ثبت | ساخته نشده | درخواست را لغو و دوباره با گواهی ثبت کنید |
| ثبتِ موقعیتِ ویزیت در سایت یا اپِ ویندوز | ساخته نشده | فقط در اپِ اندروید و فقط با تیکِ مدیر |
پرسشهای متداول دربارهی نرمافزار مرخصی و مأموریت
نرم افزار مرخصی چه فرقی با ثبت مرخصی در اکسل دارد؟
در اکسل درخواست، تأیید و مانده سه جای جدا هستند و هر کس میتواند عدد را دستی عوض کند. نرمافزارِ مرخصی درخواست را در مسیرِ تأیید میفرستد، با تأییدِ نهایی همان لحظه از مانده کم میکند، روزهای تعطیل را نمیشمارد و سابقهی هر تصمیم را نگه میدارد.
مرخصی طبق قانون کار در ملل CRM چطور حساب میشود؟
سهمیهی سالانه، سقفِ انتقال به سالِ بعد و مدتِ یک روزِ کاری را مدیرِ شرکت در «تنظیمات مرخصی» تعیین میکند و پیشفرضها ۲۶ روز، ۹ روز و ۸ ساعت است. جمعهها و تعطیلاتِ رسمی در مدتِ مرخصی شمرده نمیشوند و از مانده کم نمیکنند. راهنمای «قانون چه میگوید؟» داخلِ برنامه خلاصه است، نه متنِ قانون؛ پرسشِ حقوقی را با متنِ رسمیِ قانون کار یا ادارهی کارِ محل بسنجید.
در تقویم مرخصی تیم همکاران نوع مرخصی یکدیگر را میبینند؟
نه. هر همکار از مرخصیِ دیگران فقط نام، زمان و جانشین را میبیند. نوع، توضیح و گواهی را فقط خودِ همکار، سرپرستِ فعلیاش و مدیرِ شرکت میبینند.
گزارش ویزیت مأموریت در پرونده مشتری ثبت میشود؟
بله. با «فرستادنِ گزارش»، برای هر ویزیتی که نتیجه دارد یک مکالمهی انجامشده روی همان مشتری ساخته میشود و ارسالِ دوباره مکالمهی تکراری نمیسازد. اگر مشتری دیگر به آن همکار سپرده نباشد، مکالمه ساخته نمیشود و پیام دلیلش را میگوید.
ملل CRM فوق العاده مأموریت را خودکار در فیش حقوق حساب میکند؟
نه. دکمهی «خواندن از مرخصی و مأموریت» در فیشِ حقوق فقط روزها و ساعتهای مرخصی و مأموریت را میشمارد و هیچ مبلغی را خودکار عوض نمیکند. بخشِ حقوق هم جزوِ بخشِ حسابداری است که در حالِ تکمیل است و با نشانِ «بهزودی» دیده میشود.