«رایگان» در CRM سه معنی دارد
وقتی فروشندهای میگوید سی آر امِ (مدیریت ارتباط با مشتری) او رایگان است، معمولاً منظورش یکی از این سه است — و فرقشان در این است که چه چیزی رایگان است و تا کی:
- پلنِ رایگان (Freemium): نسخهی محدودی از یک نرمافزارِ پولی که زمانِ پایان ندارد ولی سقف دارد — سقفِ تعدادِ کاربر، تعدادِ مشتری یا امکانات. رایگان است تا وقتی کوچک بمانید.
- دورهی آزمایشی (Trial): نسخهی کامل یا نزدیک به کاملِ یک نرمافزارِ پولی، معمولاً برای دو هفته تا یک ماه. رایگان است تا وقتی تصمیم بگیرید.
- متنباز (Open Source): خودِ کدِ نرمافزار رایگان است و هر کسی میتواند دانلود و نصبش کند؛ ولی سرور، نصب، نگهداری و پشتیبانی رایگان نیست. رایگان است به شرطِ آنکه تیمِ فنی داشته باشید.
گزینهی چهارمی هم هست که اسمِ CRM ندارد ولی خیلیها با آن شروع میکنند: اکسل یا گوگلشیت. اشتباهِ رایج این است که «رایگان» را با «بیهزینه» یکی بگیریم؛ نرمافزار ممکن است پولی نخواهد، ولی وقتِ تیم، امنیتِ دادهی مشتریان و پیگیریهای فراموششده همیشه هزینه دارند.
پلنِ رایگان: کجا کافی است و کجا تمام میشود
پلنِ رایگان برای فروشنده ابزارِ جذب است: میخواهد شما عادت کنید، دادهتان را وارد کنید و وقتی تیمتان بزرگ شد، ارتقا بدهید. این مدل بد نیست، فقط باید شرطش را بدانید. سقفهای رایجِ پلنهای رایگان اینهاست:
- تعدادِ کاربر: معمولاً یک تا چند نفر. روزی که کارشناسِ سوم استخدام شود، یا باید پول بدهید یا اطلاعات را جابهجا کنید.
- تعدادِ مشتری یا رکورد: سقفی که در ماههای اول دیده نمیشود و یک روز ناگهان جلوی ثبت را میگیرد.
- امکاناتِ کلیدی: گزارشهای کامل، دسترسیِ جداگانه برای هر کارشناس، خودکارسازی یا خروجیِ کامل گاهی فقط در پلنهای پولی است؛ پیش از ورودِ داده فهرستِ امکاناتِ پلنِ رایگان را ببینید.
- پشتیبانی: در پلنِ رایگان معمولاً کسی تلفن را جواب نمیدهد و راهاندازی با خودتان است.
پلنِ رایگان برای یک یا دو نفر که میخواهند عادتِ ثبتکردن را شروع کنند خوب است. ولی پیش از ورودِ دادهی واقعی دو سؤال بپرسید: «پلنِ بعدی چقدر خرج دارد؟» و «اگر خواستم بروم، همهچیز را — مشتریان، مکالمات، پیگیریها — یکجا در اکسل میگیرم؟» اگر جوابِ دومی منفی است، پلنِ رایگان در عمل قفلکردنِ دادهی شماست. اینکه نسخهی رایگانِ دو CRM خارجیِ شناختهشده برای شرکتِ ایرانی چه وضعی دارد — سقف، فارسی و تحریم — در Zoho CRM در ایران و هاب اسپات CRM در ایران آمده است.
دورهی آزمایشی: رایگانِ موقت برای تصمیمگرفتن
دورهی آزمایشی برعکسِ پلنِ رایگان است: امکانات کمتر محدود است ولی زمان محدود است — معمولاً دو هفته تا یک ماه. هدفش این است که پیش از پرداخت، نرمافزار را با کارِ واقعیِ خودتان بسنجید.
دورهی آزمایشی دو تله دارد. اول، اغلب بیاستفاده تمام میشود، چون کارِ روزمره تا روزِ آخر نمیگذارد کسی سراغش برود. دوم، با دادهی ساختگی امتحان میشود: «مشتری ۱» و «مشتری ۲» نشان نمیدهند نرمافزار با هشتصد ردیفِ اکسلِ نامرتبِ شما چه میکند. برنامهی ۱۴ روزهی پایینتر برای دورزدنِ همین دو تله است.
همان روزِ اول هم بپرسید: «بعد از پایانِ دوره، دادههایی که وارد کردهام چه میشود؟» بعضی نرمافزارها حسابِ آزمایشی را به حسابِ اصلی تبدیل میکنند و بعضی دادهاش را منتقل نمیکنند. اگر جواب روشن نیست، پیش از روزِ آخر خروجی بگیرید.
CRM متنباز: نرمافزار رایگان، سرور و نگهداری با شما
SuiteCRM و نسخهی متنبازِ Vtiger از شناختهشدهترین نمونههای CRM متنبازند: کدِ نرمافزار آزادانه منتشر شده، هزینهی مجوز ندارد و میشود آن را روی سرورِ خودتان نصب کرد. برای شرکتی که تیمِ فنی دارد، این یعنی کنترلِ کامل: داده روی سرورِ خودِ شرکت است و کد را میشود به سلیقهی خود تغییر داد.
ولی «رایگان» اینجا فقط به کد برمیگردد. برای اینکه یک CRM متنباز واقعاً کار کند، اینها با شماست:
- سرور و نصب: یک سرور (داخلِ شرکت یا اجارهای)، نصبِ وبسرور و پایگاهداده، و کسی که بداند اینها را چطور سرِ پا نگه دارد.
- بهروزرسانی، امنیت و پشتیبانگیری: وصلههای امنیتی و نسخهی پشتیبان با خودتان است. CRMی که سالها بهروز نشده، فهرستِ مشتریانتان را بیدفاع گذاشته است.
- سازگاری با کارِ ایرانی: پیش از انتخاب بررسی کنید فارسیسازی، راستبهچپ، تقویمِ شمسی، قالبِ پیشفاکتور و فاکتورِ ایرانی و اتصال به پنلهای پیامکِ داخلی تا چه حد آماده است و چه کسی آن را با هر نسخهی تازه بهروز نگه میدارد.
- پشتیبانی: وقتی چیزی خراب شد، شرکتی نیست که تلفن را جواب بدهد؛ یا تیمِ خودتان یا پیمانکاری که به او پول میدهید.
نتیجه: CRM متنباز برای شرکتی مناسب است که برنامهنویس یا مدیرِ سرورِ خودش را دارد. اگر چنین تیمی ندارید، هزینهی واقعیِ راهاندازی و نگهداری را کنارِ قیمتِ یک CRM آماده بگذارید؛ «رایگان» اغلب ارزانترین گزینه نیست. فرقِ CRMی که روی سرورِ خودتان نصب میشود با CRM ابری را در CRM ابری یا نصبی؟ مفصل گفتهایم.
اکسل و گوگلشیت بهعنوانِ CRM رایگان
برای خیلی از کسبوکارها اولین CRM یک فایلِ اکسل است و این اشتباه نیست. اگر یک نفر هستید و چند ده مشتری دارید، یک جدولِ مرتب با ستونهای نام، سازمان، تلفن، آخرین تماس و تاریخِ پیگیریِ بعدی کافی است. اینکه این فایل چطور ساخته شود که بعداً بیدردسر به هر CRMی برود، موضوعِ فایل اکسل مشتریان است.
گوگلشیت (و نسخهی آنلاینِ اکسل) دو مشکلِ فایلِ اکسلِ روی کامپیوتر را حل میکند: چند نفر همزمان در یک فایل کار میکنند و تاریخچهی نسخهها میماند. ولی وابستگی به یک سرویسِ خارجی و پایداریِ دسترسی به آن از داخلِ ایران را هم باید در حساب بیاورید.
مرزِ هر دو جایی است که فایل دیگر خودش کاری نمیکند: پیگیری را یادآوری نمیکند، سپردنِ کار به همکار در آن ردپایی نمیگذارد و هر کس فایل را دارد همهی مشتریان را دارد. نشانههای دقیقِ این مرز را در پنج نشانه که اکسل دیگر کافی نیست آوردهایم؛ اینجا فقط حسابِ هزینه مهم است: اکسل نرمافزارِ رایگانی است که هزینهاش را با پیگیریهای جامانده میدهید.
«دانلود CRM رایگان» دقیقاً یعنی چه؟
بسیاری از CRMهای امروز تحت وباند: با مرورگر باز میشوند و جز اپِ موبایل یا برنامهی کمکی چیزی برای دانلود ندارند؛ نسخهی نصبیِ CRMهای پولی هم از خودِ سازنده و با قرارداد تحویل میشود، نه با یک لینکِ دانلودِ رایگان. آنچه با جستوجوی «دانلود CRM رایگان» واقعاً دانلود میشود معمولاً یکی از این سه است: نسخهی متنباز از مخزنِ رسمیِ همان پروژه، اپِ موبایلِ یک CRM تحت وب، یا — خطرناکتر از همه — نسخهی «کرکشده»ی یک نرمافزارِ پولی از سایتی ناشناس.
سومی را جدی بگیرید. CRM جایی است که نام، تلفن، سابقهی خرید و گاهی مبلغِ چکهای مشتریان در آن مینشیند. فایلی که از منبعِ ناشناس میآید ممکن است بدافزار داشته باشد، وصلهی امنیتی نمیگیرد و کسی پاسخگویش نیست. CRM را فقط از سایتِ رسمیِ سازنده یا مخزنِ رسمیِ پروژهی متنباز بگیرید. دربارهی محافظت از دادهی مشتریان در امنیت اطلاعات مشتریان در CRM بیشتر نوشتهایم.
هزینههای پنهانِ CRM رایگان
قیمتِ یک CRM فقط عددِ صفحهی تعرفه نیست. این هزینهها در هر چهار گزینه — حتی اکسل — هستند، فقط اندازهشان فرق میکند:
- زمانِ راهاندازی. واردکردنِ مشتریان، تعریفِ کارشناسها و یادگرفتنِ تیم؛ بیپشتیبانی، همه با خودتان.
- هزینهی فنی. سرور، نگهداری و ایرانیسازی در نسخهی متنباز.
- هزینهی رشد. پلنِ رایگانی که با نفرِ سوم یا مشتریِ هزارم پولی میشود — درست وقتی که دیگر نمیتوانید راحت عوض کنید.
- هزینهی خروج. اگر نرمافزار خروجیِ کامل ندهد، رفتن یعنی تایپِ دوباره یا ازدستدادنِ تاریخچه. راهنمای انتقال اطلاعات به CRM جدید نشان میدهد این کار چقدر جزئیات دارد.
- هزینههای جانبی. پیامک، هوش مصنوعی یا ماژولهای اضافه اغلب جدا حساب میشوند؛ بپرسید چه چیزی در قیمت هست و چه چیزی نیست.
- هزینهی فرصت. بزرگترین هزینه پیگیریای است که فراموش شد. اگر یک معاملهی ازدسترفته بیشتر از اشتراکِ یک سالِ نرمافزار میارزد، «رایگان» گرانترین گزینه است.
ساختارِ هزینهی یک CRMِ پولی برای تیمِ ۳ تا ۱۵ نفره را در CRM برای کسبوکار کوچک باز کردهایم.
| نوعِ «رایگان» | چه چیزی رایگان است | هزینهی پنهانِ اصلی | مناسبِ چه کسی |
|---|---|---|---|
| پلنِ رایگان | نسخهی محدود، بدونِ تاریخِ پایان | سقفِ کاربر و امکانات؛ پرداختِ ناگهانی وقتی رشد کردید | یک یا دو نفر برای شروعِ عادتِ ثبت |
| دورهی آزمایشی | نسخهی کامل یا نزدیک به کامل، چند هفته | وقتِ شما؛ اگر برنامه نداشته باشید، بیاستفاده تمام میشود | کسی که پیش از خرید میخواهد با دادهی واقعی بسنجد |
| متنباز | کدِ نرمافزار | سرور، نصب، بهروزرسانی، پشتیبانگیری و ایرانیسازی | شرکتی با تیمِ فنیِ خودش |
| اکسل و گوگلشیت | ابزاری که از قبل دارید | یادآور ندارد؛ دسترسیِ همه یا هیچ؛ پیگیریِ فراموششده | یک نفر با چند ده مشتری |
در ۱۴ روز آزمایش چه چیزی را امتحان کنیم؟
دورهی آزمایشی مهمترین ابزارِ تصمیم است، به شرطی که برنامه داشته باشد. این برنامه برای ۱۴ روز است ولی با هر طولی کار میکند:
- روزِ ۱ و ۲ — دادهی واقعی، نه نمونه. بیست تا پنجاه مشتریِ واقعی را از همان اکسلِ فعلیتان وارد کنید. ببینید نرمافزار ستونهای شما را میشناسد، با ردیفهای ناقص چه میکند و تکراریها را میگیرد یا نه.
- روزِ ۳ تا ۷ — هر تماس ثبت شود. هر مکالمهی واقعی را همان روز ثبت کنید و برایش پیگیریِ بعدی با ساعت بگذارید. سؤالِ اصلی: یادآور سرِ وقت و روی گوشی رسید؟
- روزِ ۵ تا ۱۰ — یک کار را به همکار بسپارید. ببینید همکار خبردار میشود، و اگر انجامش نداد چه اتفاقی میافتد. CRMی که کارِ انجامنشده را بیصدا رها کند، همان مشکلِ اکسل را دارد.
- یک روز — با چشمِ کارشناس. با حسابِ یک کارشناسِ عادی وارد شوید. مشتریانِ همکارش را میبیند؟ میتواند شمارهها را بیرون ببرد؟
- اگر کالا یا خدمت میفروشید — یک سندِ واقعی. یک پیشفاکتورِ واقعی صادر و چاپ کنید؛ همان چیزی که مشتری میبیند.
- روزِ ۱۲ تا ۱۴ — خروجی و تصمیم. از همهی دادهها خروجیِ اکسل بگیرید، هزینهی تیمِ خودتان را بپرسید و صادقانه جواب بدهید: کارشناسها بدونِ اصرارِ مدیر ثبت کردند؟
بیست سؤالِ دقیقتر برای همین آزمون، همراه با فرمِ امتیازدهی، در چکلیست انتخاب نرمافزار CRM آمده است. اگر میخواهید گزینههای ایرانی را کنارِ هم ببینید، بهترین نرمافزار CRM ایرانی کدام است؟ را بخوانید.
ملل CRM رایگان است؟
نه، و این را صریح میگوییم: ملل سی آر ام پلنِ رایگان ندارد و متنباز هم نیست. آنچه رایگان است، ۱۴ روز آزمایش بدونِ کارت بانکی است. مسیرش این است:
- در صفحهی «درخواست دموی رایگان» نام و نام خانوادگی، نامِ کسبوکار و شماره موبایل را مینویسید (حوزهی فعالیت و ایمیل اختیاریاند)، پذیرشِ «قوانین و مقررات و حریم خصوصی ملل CRM» را تیک میزنید و «ثبت درخواست دمو» را میزنید. نه کارت بانکی خواسته میشود، نه رمز.
- کارشناسِ ملل CRM با همان شماره تماس میگیرد.
- کارشناس حسابِ آزمایشیِ ۱۴ روزه را میسازد و راهاندازی را همراهی میکند.
حساب در همان لحظه و خودکار ساخته نمیشود. هزینهی بعد از آزمایش و اینکه حسابِ آزمایشی و دادههایش بعد از ۱۴ روز چه میشود را در همان تماسِ اول بپرسید — همان سؤالی که گفتیم از هر نرمافزاری باید پرسید.
در این ۱۴ روز، برنامهی بالا در ملل CRM این شکل را دارد (نامِ داخلِ «» همان چیزی است که در نرمافزار میبینید):
- ورود از اکسل: از «گزارشهای مدیریتی ← پشتیبانگیری و بازگردانی اطلاعات» (فقط ادمینِ سطح ۱)، در کشوی «نوع اطلاعات» اول «سازمانها» و بعد «مخاطبین» را وارد کنید؛ در فایلِ مخاطبین ستونِ «کارشناس فروش» لازم است. پیشنمایش پیش از ثبت میگوید چند سطر وارد نمیشود و «فایلِ خطاها» علتِ هرکدام را. ورود هیچ رکوردی را پاک نمیکند: رکوردِ تازه اضافه و رکوردِ موجود بهروزرسانی میشود.
- ثبتِ تماس و پیگیری: در فرمِ مکالمه «موضوع مکالمه»، «نوع» و «شرح مکالمه» را پر کنید و در بخشِ «پیگیریِ بعدی» خودتان (کنارِ نامتان «خودم») یا همکاری را بگذارید و «ذخیره اطلاعات» را بزنید. اگر ساعت تعیین کنید، سرِ همان ساعت و فقط در روزِ خودش اعلان میآید، به شرطی که زنگولهی بالای صفحه را یک بار روی همان دستگاه فعال کرده باشید؛ بدونِ ساعت هیچ اعلانی نمیآید.
- سپردن به همکار: هر نفر «مسئولِ انجام» است یا «فقط اطلاع». اگر برای کار ساعتِ مهلت بگذارید و همکار تا ۳ ساعت بعدش انجامش ندهد، کار خودکار به کارتابلِ شما برمیگردد (ادمین این عدد را در تنظیمات عوض میکند).
- با چشمِ کارشناس: کارشناسِ عادی فقط مشتریانِ خودش (و مشتریانی که کارشناسِ اضافیشان است) را میبیند، و خروجیِ اکسلِ «پشتیبانگیری و بازگردانی اطلاعات» فقط دستِ ادمینِ سطح ۱ است. «دیدنِ شماره تماس» برای همکارِ تازه پیشفرض خاموش است و شماره را در فهرستِ مشتریان، مکالمات و اعلانها پنهان میکند؛ ولی در صفحهی خودِ مشتری، شمارهی مشتریانِ خودش همچنان دیده میشود.
- خروجی: همان صفحهی «پشتیبانگیری و بازگردانی اطلاعات» برای هر هشت نوع اطلاعات — از «سازمانها» و «مخاطبین» تا «پیگیریها و مکالمات» — خروجیِ اکسل میدهد. روزِ آخر امتحانش کنید.
«دانلود» در ملل هم اینطور است: ملل CRM ابری و تحت وب است و با مرورگر باز میشود. کنارش اپِ اندرویدِ «کارهای من» هست که از صفحهی دانلود با دکمهی «دانلود نسخه اندروید (APK)» گرفته میشود (حدودِ ۲۵ مگابایت، اندروید ۸ به بالا)، با همان حسابِ آزمایشی کار میکند و زنگِ یادآوری را بدونِ اینترنت هم میزند. برنامهی نصبیِ ویندوز هم هست که با «رمزِ دانلود» ی شخصی از پشتیبانی دانلود میشود و یک کپیِ رمزشده از اطلاعاتِ همان کاربر را برای کار بدونِ اینترنت نگه میدارد.
دو هزینهی جداگانه را هم از همین حالا بدانید. قابلیتهای هوشِ مصنوعی (دستیارِ آموزش و روشِ دقیقترِ ورودِ صوتی) از «اعتبار هوش مصنوعی» ی هر همکار کم میشوند؛ روشِ رایگانِ مرورگر برای ورودِ صوتی هزینهای ندارد. پیامک هم یا با پنلِ گامای خودِ شرکت و هزینهی همان پنل میرود، یا با «ارسال از پنل ملل» از «اعتبار پیامک» ی شرکت کم میشود.
| موضوع | در ملل CRM | توضیح |
|---|---|---|
| پلنِ رایگانِ دائمی | ندارد | آنچه رایگان است فقط آزمایشِ ۱۴ روزه است |
| آزمایشِ رایگان | ✓ ۱۴ روز | بدونِ کارت بانکی؛ فرم ← تماسِ کارشناس ← فعالسازی |
| متنباز یا کدِ قابلِ دانلود | ندارد | ابری و تحت وب؛ با مرورگر باز میشود |
| ورود از اکسل | ✓ داریم | «پشتیبانگیری و بازگردانی اطلاعات»؛ با پیشنمایش، بدونِ پاککردنِ هیچ رکوردی |
| خروجیِ اکسل | ✓ داریم | هر هشت نوع اطلاعات؛ فقط ادمینِ سطح ۱ |
| یادآورِ سرِ ساعت | ✓ داریم | فقط برای پیگیریای که ساعت دارد؛ زنگوله یک بار روی هر دستگاه فعال شود |
| اپِ اندروید | ✓ داریم | «کارهای من»؛ زنگِ یادآوری بدونِ اینترنت |
| برنامهی ویندوز | ✓ داریم | با «رمزِ دانلود» از پشتیبانی؛ کار بدونِ اینترنت |
| هوش مصنوعی و پیامک | هزینهی جدا | «اعتبار هوش مصنوعی» ی هر همکار؛ پنلِ گامای شرکت یا «اعتبار پیامک» |
اگر یک یا دو نفرید و چند ده مشتری دارید، شاید امروز به هیچ CRMی نیاز نداشته باشید. اگر تیمتان بزرگتر شده و پیگیریها جا میمانند، ۱۴ روز کار با دادهی واقعی بهترین راهِ فهمیدن است — چه با ملل، چه با هر نرمافزارِ دیگری. بقیهی راهنماها در فهرست مقالات هستند.
پرسشهای متداول دربارهی CRM رایگان
نرم افزار CRM رایگان واقعاً رایگان است؟
فقط بخشی از آن. در پلنِ رایگان نرمافزار تا سقفی از کاربر یا امکانات رایگان است، در دورهی آزمایشی تا پایانِ چند هفته، و در CRM متنباز فقط خودِ کد. سرور، نصب و نگهداری در CRM متنباز با خودتان است، و وقتِ راهاندازی و پیگیریهای فراموششده در هر سه هزینه دارند.
فرق پلن رایگان و دوره آزمایشی CRM چیست؟
پلنِ رایگان زمانِ پایان ندارد ولی سقفِ کاربر، رکورد یا امکانات دارد؛ دورهی آزمایشی معمولاً امکاناتِ بیشتری میدهد ولی چند هفته بیشتر نیست. پلنِ رایگان برای شروعِ یک یا دو نفر است و دورهی آزمایشی برای تصمیمگرفتن پیش از خرید.
CRM متنباز مثل SuiteCRM یا نسخهی متنبازِ Vtiger برای شرکت ایرانی مناسب است؟
برای شرکتی که برنامهنویس یا مدیرِ سرورِ خودش را دارد میتواند باشد: کد رایگان است و روی سرورِ خودتان نصب میشود. ولی نصب، بهروزرسانی، پشتیبانگیری و پشتیبانی با خودتان است، و فارسیسازی، تقویمِ شمسی و قالبِ فاکتورِ ایرانی را باید پیش از انتخاب بررسی کنید.
اکسل یا گوگلشیت بهعنوانِ CRM رایگان کافی است؟
برای یک نفر و چند ده مشتری، بله. وقتی چند نفر روی همان مشتریان کار میکنند، پیگیریها یادآور میخواهند، تاریخچهی تماسها در یک خانه جا نمیشود یا نمیخواهید هر کارشناس همهی مشتریان را داشته باشد، اکسل و گوگلشیت دیگر کافی نیستند.
دانلود CRM رایگان از سایتهای ناشناس چه خطری دارد؟
نسخهی کرکشده یا فایلِ ناشناس ممکن است بدافزار داشته باشد، وصلهی امنیتی نمیگیرد و کسی پاسخگویش نیست، آن هم در نرمافزاری که تلفن و سابقهی خریدِ همهی مشتریانتان در آن است. CRM را فقط از سایتِ رسمیِ سازنده یا مخزنِ رسمیِ پروژهی متنباز بگیرید.
ملل CRM نسخه رایگان دارد؟
نه. ملل CRM پلنِ رایگان ندارد و متنباز هم نیست؛ ۱۴ روز آزمایشِ رایگان و بدونِ کارت بانکی دارد: فرمِ «درخواست دموی رایگان» را پر میکنید، کارشناس تماس میگیرد و حسابِ آزمایشی را فعال میکند.